Günlük yaşamımızda kullanılmayan ancak İnsan Kaynakları alanında sık sık makale, röportaj, köşe yazıları yada yazılı eserlerde karşılaştığınız terim ve kavramların ayrıntılı açıklamalarını, İK Sözlüğü'nde bulabilirsiniz...

G
Grup (group) , belirli konularda ortak değerleri paylaşan ve toplumsal rolleri


H
Hedeflerle Yönetim (Management By Objectives), , Hedeflerle Yönetim, bir organizasyonun üst düzey amaçları ile çalışanların bireysel hedeflerini ortak bir paydada buluşturarak performansı ve motivasyonu artırmayı amaçlayan katılımcı bir yönetim yaklaşımıdır. Peter Drucker’ın tanımına göre bu model, çalışanlara ne yapacaklarının söylenmesi yerine, yöneticileriyle birlikte belirledikleri net sonuçlara odaklanmalarını sağlayan bir yönetim felsefesidir. Bu yaklaşım, çalışanların hedef belirleme sürecine aktif katılımını teşvik ederken, bireysel çıktıları kurumun genel vizyonu ile uyumlu hâle getirir ve performansı ölçülebilir sonuçlar üzerinden değerlendirmeyi esas alır.

Habilitasyon , Engeli olan kişilerin bireysel ve toplumsal ihtiyaçlarını karşılayabilmesini ve yaşamını bağımsız bir şekilde sürdürebilmesini sağlamayı amaçlayan fiziksel, sosyal, zihinsel ve mesleki beceriler kazandırmaya yönelik hizmetlerdir.

Hak Temelli Yaklaşım , Birleşmiş Milletlerin kullandığı tanımlamaya göre “insan hakları temelli yaklaşım” ilkesel olarak uluslararası insan hakları standartlarını temel alan ve uygulamada insan haklarının desteklenmesi ve korunmasını hedefleyen bir kavramsal çerçevedir. Kişileri “hak sahibi” ve devleti “birincil görev sahibi” olarak tanımlayan yaklaşımdır. Kişiler, etkin öznelerdir ve haklarını talep etmek için güçlendirilirler. Devletin bağlayıcı ahlaki ve yasal görevleri bulunur. Hak temelli yaklaşım, toplum içindeki tüm farklı grupların, politikaların oluşturulma sürecine katılımını temel alırken aynı zamanda eylemde bulunma yükümlülüğü olanların da hesap verebilirliğini sağlar. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Kanun önünde eşitlik MADDE 10- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Heyet (Sağlık) Raporu , Yeti kaybı (engelli) raporu. Sağlık Bakanlığı'na bağlı kamu hastanelerdeki kurullara başvuru yaparak alınır. En az yüzde 40 ve üzeri oranla engeli olan bireylere tanınan tüm haklardan ve sosyal yardımlardan faydalanılır.

Hijyen Faktörler , Frederick Herzberg’in Çift Faktör Teorisi kapsamında işin çevresel koşullarını ifade eden unsurlardır. Ücret, çalışma ortamı, şirket politikaları ve ilişkiler gibi dışsal etmenleri kapsar. Bu faktörler tek başına motivasyon yaratmaz; ancak eksiklikleri çalışanlarda memnuniyetsizlik ve huzursuzluk doğurur. Temel Hijyen Faktörleri: Ücret ve Maaş: Adil, şeffaf ve piyasaya uygun gelir düzeyi. Çalışma Koşulları: Fiziksel ortamın güvenli, sağlıklı ve gerekli araç-gereçlerle desteklenmiş olması. Şirket Politikaları: Uygulanabilir kurallar, tutarlı prosedürler ve adil yönetim anlayışı. İlişkiler: Yönetici, ekip arkadaşları ve diğer çalışanlarla kurulan profesyonel ve saygılı iletişim. İş Güvencesi: Çalışanın pozisyonunun ve geleceğinin güvenli hissettirmesi. Özellikleri: Mutsuzluğu Önler: Hijyen faktörleri sağlandığında çalışan memnuniyetsizliği azalır. Motive Etmez: Bu faktörler tek başına bağlılık, yüksek performans veya ekstra çaba yaratmaz; yalnızca nötr ve stabil bir çalışma ortamı oluşturur.


İ
İşlevsellik, Yeti Yitimi Ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması , (International Classification Of Functioning, Disability And Health Version ICF) Engelliğin açıklanmasında ve ölçülmesinde kullanılan, bireylerin işlevselliği, etkinlikleri, yaşama katılımları ve bu alanlardaki kısıtlılıklarının tanımlanmasını sağlayan, engelli bireylerin de katılımıyla 2001 yılında WHO tarafından geliştirilmiş sınıflandırma sistemi.

İşlevsellik, Yeti Yitimi Ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması Çocuk Ve Genç Versiyonu , (International Classification of Functioning, Disability and Health, Children and Youth Version-ICFCY): Çocuklar için özel gereksinim değerlendirmesinde kullanılan (ÇÖZGER), Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen sınıflandırma sistemi.

İnovasyon , Sürekli iyileştirme ve yenilikçi çözümlerin geliştirilmesi yoluyla süreçlerin iyileştirilmesi.

İletişim (Communication), , En yalın hâliyle bilgi, duygu, düşünce veya mesajların bir gönderici tarafından çeşitli kanallar aracılığıyla bir alıcıya aktarılması, alıcı tarafından anlamlandırılması ve geri bildirimle tamamlanan çift yönlü bir etkileşim sürecidir. Küresel iletişim araştırmalarının ortak çıktısına göre iletişim, yalnızca mesaj iletimi değil; insanlar arasında ortak bir anlam yaratmayı, toplumsallaşmayı ve kültür oluşumunu sağlayan dinamik bir sistemdir. Bu sistem; sözlü, yazılı ve beden dili gibi çok kanallı yapıları içerir ve geri bildirim döngüsü olmadan tamamlanmış sayılmaz. İnsan Kaynakları bağlamında iletişim, örgütsel davranış ve yönetim bilimlerinin ortaya koyduğu şekilde, bir şirketin vizyonunu çalışanlara aktaran, motivasyonu güçlendiren, çalışan bağlılığını artıran ve kurumsal hedeflere ulaşmayı mümkün kılan stratejik bir yönetim aracıdır. Bu yönüyle iletişim; şirket hedefleri ile çalışan beklentilerini hizalayan bir köprü, güven ve şeffaflığı sağlayan temel bir hijyen faktörü ve yukarı–aşağı, yatay tüm yönlerde işleyen çok katmanlı bir etkileşim ağıdır. Küresel araştırmalar (Gallup, HBR vb.) iletişim eksikliğinin kurumsal başarısızlıkların ve çalışan mutsuzluklarının büyük bölümünü oluşturduğunu gösterdiğinden, iletişim İK için yalnızca bir konuşma biçimi değil; kurum kültürünü inşa eden ana yapı taşıdır.