Günlük yaşamımızda kullanılmayan ancak İnsan Kaynakları alanında sık sık makale, röportaj, köşe yazıları yada yazılı eserlerde karşılaştığınız terim ve kavramların ayrıntılı açıklamalarını, İK Sözlüğü'nde bulabilirsiniz...

D
Değerlendirici (Assessor) , İnsan Kaynakları yönetiminde adayların veya çalışanların yetkinliklerini, davranışlarını, performansını ve belirli bir role uygunluklarını objektif, kanıta dayalı ve standartlaştırılmış yöntemlerle değerlendiren profesyoneldir. Bu rol; yalnızca gözlem yapmayı değil, aynı zamanda değerlendirme araçlarını doğru şekilde uygulamayı, davranışları ölçülebilir kriterlere göre puanlamayı ve sonuçları sistematik biçimde raporlamayı kapsar. Assessor; yetkinlik bazlı mülakatlar, Assessment Center uygulamaları (rol oyunları, vaka analizleri, grup çalışmaları, sunumlar), psikometrik testler, 360 derece değerlendirme, performans ölçüm araçları gibi bilimsel geçerliliği olan yöntemleri kullanarak aday veya çalışan hakkında objektif veri üretir. Bu veri, işe alım, terfi, liderlik gelişimi, yetenek yönetimi ve organizasyonel karar süreçlerinde kritik bir girdidir. İK bağlamında Assessor’un temel işlevi, bir davranışı yalnızca “gözlemlemek” değil; o davranışı önceden tanımlanmış yetkinlik kriterlerine göre analiz etmek, kanıtlarla desteklemek ve kişisel önyargılardan arındırılmış bir değerlendirme sunmaktır. Bu nedenle Assessor, güçlü gözlem becerisi, analitik düşünme, objektiflik, raporlama yetkinliği ve değerlendirme araçlarına ilişkin teknik bilgi gerektiren uzman bir roldür. Assessor; değerlendirme sürecinin tasarımından uygulanmasına, sonuçların yorumlanmasından geri bildirimin verilmesine kadar tüm aşamalarda standart, tutarlı ve güvenilir bir ölçüm sağlar. Bu yönüyle Assessor, kurumun yetenek stratejilerinin doğruluğunu ve adilliğini güvence altına alan kritik bir İK fonksiyonudur.


E
Engelli Hakları , Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi başta olmak üzere mevzuatlarda yer alan ve sağır ve işitme engelli bireyleri doğrudan ilgilendiren haklardır. Engelli hakları insan haklarıdır. Türkiye’nin herhangi bir çekincesi bulunmamaktadır.

Engellilerin İnsan Hakları Modeli , Engelliliğin toplumsal bir inşa olduğunu, sakatlıkların insan haklarının tanınmaması veya kısıtlanması için meşru bir zemin olarak görülmemesi ve engellilik yasalarının ve politikalarının engelli bireylerin çeşitliliğinin dikkate alınarak oluşturulması gerektiğini kabul eden, engelli bireyleri yönetilecek nesneler değil, eşit saygı görmeyi ve insan haklarından eşit yararlanmayı hak eden özneler olarak görmenin şart olduğunu ileri süren modeldir.

Engellilerin İnsan Hakları Savunucuları , Engellilerin çeşitliliğini tanıyarak; dil, din, ırk, etnik kimlik, cinsiyet, yaş, sosyo-ekonomik düzey, eğitim, engellilik grupları, cinsel yönelim gibi farklılıkları dikkate alarak, engellilerin sorunlarının görünür kılınmasını ve engellilerin tüm insan haklarından eşit ve etkin yararlanmalarını sağlamak üzere savunuculuk yapan gruplardır.

Eşit Haklar İlkesi , Tüm insanların birbirinden farklı gereksinimlerinin olabileceği ve bunların eşit öneme sahip olduğundan hareketle, engellilerin özel gereksinimlerinin politika ve stratejilerin planlanmasına esas alınmasına ve engellilerin temel insan haklarını kullanmaları için gerekli tüm desteklerin sağlanmasını savunan ilke.

Evrensel Ve Kapsayıcı Tasarım: , Ürünlerin, çevrenin, programların ve hizmetlerin özel bir tasarıma veya uyarlanmaya gerek duyulmaksızın, mümkün olduğunca yaşlı, çocuk ve engelliler dahil herkes tarafından kullanılabileceği şekilde ve gerek duyulduğu takdirde özel engelli grupları için yardımcı cihazların tasarımını da içerecek biçimde tasarlanmasıdır.

Engelliliğe Yönelik Farkındalık , Engeli olan bireylere yönelik basmakalıp, önyargı ve olumsuz tutum ve klişeleri ortadan kaldırmak, bağımsız ve adil eşitlikçi yaşama haklarına dikkat çekerek topluma tam katılımlarını sosyal içerme kapsamında sağlamak. İnsan haklarından her birey gibi eşit yararlanmaları yönünde toplumsal bilinç kazandırmayı amaçlayan her türlü faaliyet.

Ekosistem , Herhangi bir alanda canlı (hayvanlar, bitkiler ve organizmalar) ile cansız (hava, toprak, güneş, toprak, iklim, atmosfer) varlıkların birbirleri ile olan etkileşimine denir.

Erişilebilirlik (Accessibility), , Erişilebilirlik evrensel olmaktır. Erişilebilirlik, sadece engeli olan değil ihtiyaç duyan herkesin hayatını kolaylaştıran uygulamalar ve düzenlemeleri kapsar. Örneğin; binaların, açık kamusal alanların, şehir içi toplu taşıma araçları, şehir dışı ulaşım araçları, dijital, basılı ve sesli bilgilendirme hizmetleri gibi tüm bilgi ve iletişim teknolojilerinin (görme, işitme, ortopedik, zihinsel, yaşlılık, geçici sakatlanma gibi yeti kaybına uğrayan bireyler ve hamileler vb. gibi) ihtiyaç duyabilecek bireyler tarafından güvenle ulaşılabilir ve kullanılabilirliğini sürdürülebilir kılmaktır.

Engelli / Yeti Kaybı / Özel Gereksinimli Birey / Engeli Olan Birey ( Disability) , ...