A-  A+ A  |  Erişilebilirlik Anasayfam Yap Anasayfam Yap   Favorilerime Ekle Favorilerime Ekle Siteyi Öner Siteyi Öner 
Türkiye''nin ilk ve tek engelli aday veritabanı ile istihdamın kalbi Engelsiz Kariyer''de atıyor. Daha fazla istatistik bilgi için tıklayınız.
Hızlı İş Ara:         

Engelli Hakları 

Yazdır Arkadaşına Gönder    
Engellilerin Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Hakları 

Genel sağlık sigortası primi

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre; her vatandaş sosyal güvenlik şemsiyesi altındadır.

Herhangi bir işte çalışmayan, dul ya da yetim maaşı almayanlar da bu şemsiye altına girmek zorundadırlar. 18 yaş altı tüm çocuklar da prim ödemeden, Devlet güvencesindedirler.

Sosyal güvencesi olmayanların; gelir durumlarına göre sağlık hizmetlerinden yararlanmak için prim ödeyip ödemeyeceklerine karar verilir.

Ödenecek prim, genel sağlık sigortası primidir (GSS) ve sadece sağlık hizmetlerinden yararlanmak içindir. Hiçbir şekilde emeklilik hakkı sağlamaz.

Gelir Testi Yapılması

Sağlık güvencesi olmayanlar, ikamet ettikleri bölgedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına müracaat ederek gelir testi yaptırmak zorundadırlar. Bu test; tüm hane gelirlerinin (aylık) hanede yaşayan kişi sayısına bölünmesi suretiyle yapılır. Buna göre;

a) Kişi başı aylık geliri, brüt asgari ücretin üçte birinden (2018 yılı için 676 lira) az olanların sağlık primleri devlet tarafından ödenir. Bu durum eski yeşil kart uygulaması gibidir ve G0 olarak adlandırılır.

b) ) Kişi başı aylık geliri, brüt asgari ücretin üzerinde olanlar aylık 81 lira sağlık primi öderler.

Bu primlerin ödenmesi zorunludur. Aksi halde ödenmeyen her ay için prim borcu yasal faiziyle SGK tarafından tahsil edilecektir. Prim yatırmayanlar, herhangi bir nedenle hastaneye gittiklerinde; kayıt sisteminde borçlu olarak görüneceklerinden, her türlü tıbbi tetkik ve tedavi işleminin masrafını kendileri ödemek zorunda kalacaklardır.

Hane içinde 18 yaş üzeri çocuklar da dâhil olmak için herkes için prim ödenmek zorundadır. Ancak; 18 yaş üzeri çocuklardan, liseyi bitirenler okulu bitirdikten (20 yaşa dek), üniversitede okuyanlar ise okulu bitirdikten sonraki 2 yıl için anne ve babaları üzerinden sağlık yardımı almaya devam ederler. Bu öğrenim süreleri, okulu uzatanlar için; uzattıkları süreler hesaba katılmaz.

Engelliler için durum nedir?

Engelli kişiler için de yukarıdaki şartlar söz konusudur.

Eğer engelli kişi engelli maaşı alıyorsa;  sağlık primi Devlet tarafından ödenecektir (eski yeşil kartlı). Bu kişilerin sağlık giderleri Devlet tarafından karşılanır. Engelli kişi, anne ya da babasının üzerinden sağlık güvencesine sahip olsa da, engelli aylığı almaya başladığında, bu kapsama alınır ve primleri Devlet tarafından ödenir.

Engelli maaşı alanlar; eğer özel bir düzenleme yoksa doğrudan üniversite hastanelerine başvuru yapamaz. Bu kişiler aile hekimliklerinden ve ikinci basamak hastanelerden (Devlet Hastanesi) sevk alarak üniversite hastanelerine başvurabilirler.

Engelli maaşı kesilenlerden kız çocukları, anne ya da babalarının üzerinden sağlık yardımı almaya tekrar dönebilirler. Ancak erkek engelli çocuklar 18 yaşını doldurmuşlarsa, SGK’dan malul kararı çıkartırlarsa anne ya da babalarından sağlık yardımı alabilirler. Bu şekilde yetim aylığı alma hakları da olur. Malul kararı alamayanlar; aylık GSS primi öder ve yetim aylığı alma hakkı elde edemezler.

18 yaş altı engelli çocuğu için “engelli yakını maaşı alan engelli yakını”, genel sağlık sigortası kapsamında olup sağlık primi ödemez. Çocukları 18 yaşını dolduğunda, engelli yakının maaşı kesileceğinden, Devlet tarafından prim ödemesi duracaktır.

Evde bakım maaşı alanlardan, sağlık güvencesi olmayanların sağlık primleri Devlet tarafından ödenmez.

Sigortalı olmak ve sağladığı haklar

Bir işte çalışanlar ya da sosyal güvencesi olmayıp sağlık primi ödeyenler ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kişiler; sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanabilmektedir. 

Muayene, tedavi, ilaç ve tedavi için gerekli araç ve gereçler de sağlık sigortası tarafından karşılanmaktadır. 

Tıbbi malzemelerden, ilaçlardan, tedavilerden, muayenelerden SGK tarafından katkı payı alınır. 

Katkı payından muaf olan hastalığı olanlar (listeye Sağlık Bakanlığı internet sitesinden ulaşılabilir), hastalığı ile ilgili poliklinik muayeneleri için muayene ücreti ödemezler.

Katkı payından muaf ilaçlara ait hekim raporu olması halinde, bu ilaçlar için de katkı payı ödenmez. 

Yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa, yeni bir düzenleme yaparak muayene, ilaç ve tedavi araç-gereçlerinden katılım payı alınması kuralını getirmiştir. 

Tıbbi Malzeme Alımında Ödeme Yardımı

Hanede kişi başına düşen miktar asgari ücretin üçte birinden az olanlar; bağlı oldukları il/ilçe Sosyal Yardımlaşma Dayanışma Vakfına başvurarak almış oldukları tıbbi malzeme/ilaç/tedavi masrafının, SGK ödemesi dışında kalan miktarını talep edebilirler. Burada Vakıf Değerlendirme Kurulunun kararınca kişiye ödeme yapılıp yapılmayacağı belirlenir. (bakınız: 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu).

Muayenede Öncelik Hakkı

Tüm hastanelerde engellilere muayene sırasında öncelik hakkı vardır. Bu öncelik hakkı, röntgen çekilmesi, kan verilmesi, EKO, EKG, EMG gibi işlemlerde de geçerlidir.

Engelli Çocukların Aşı Programları

2014 yılında, SİME-SEN Engelliler Komisyonu ve Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu ile gerekli görüşmeler yapılmıştır. Buna göre okulda pasif kayıtlı olan ya da aktif kayıtlı oldukları okullarda aşılanamayan engelli çocukların (aşı yaşı geçmiş olsa dahi) aileleri, bağlı oldukları Aile Hekimliklerine müracaat ederek çocuklarının aşılarının yapılmasını sağlayabilirler.

Engelli erkek çocukların maluliyet işlemleri

5510 Sayılı Kanuna göre; kız ya da erkek olduğuna bakılmaksızın malul olan ve evli olmayan çocukların anne-babaları üzerinden sağlık yardımı alma hakları bulunmaktadır. Ayrıca bu çocuklar vefat eden ana veya babaları üzerinden yetim aylığı da alabilmektedirler.

Ancak bu haklardan yararlanmak için; SGK Sağlık Kurulu kararı ile çalışma gücünü en az % 60 oranında yitirip malul olduğunun anlaşılması gerekmektedir.

SGK tarafından malul kabul edilmeyen engelli çocuklar; öğrenime devam etmeyenler 18 yaşını doldurduklarında, öğrenimine devam edenler okulu bitirdikten 2 yıl sonra;  anne ve babalarının üzerinden düşürülmektedirler.

18 yaşını doldurup öğrenimine devam edenler için okul kayıt belgesinin her yıl SGK’ya verilmesi gerekir. Okulda sınıf tekrarı yapanlar için tekrar ettikleri yıllar hesaba katılmaz. Yani 21 yaşında olup halen lisede okuyan erkek engelli çocuklar, anne veya babalarının üzerinden düşürülür.

SGK Sağlık Kurulu, mevzuat gereği zeka puanının (IQ düzeyinin) 50’nin üzerinde olan, çalışma gücü kaybı %60’ın altında olan Otizmli, Down Sendromlu, Zihinsel Engelli, Serebral Palsili engelli gençleri malul saymamaktadır.

 Engelli raporunda ‘’ağır engelli’’ ibaresi olsa dahi, IQ seviyesi 50’nin üzerinde ise bu çocuklar, malul sayılmazlar ve çalışabilir kararı alırlar. Bu durumdaki çocuklar, anne ya da babalarının vefatı halinde yetim aylığı da alamazlar.

Haklarında vasi kararı olması, sağlık hakkının anne ya da baba üzerinden devamını sağlamaz.

Engelli erkek çocuğu olup, istihdam edilemeyenler için aileler; ellerindeki mevcut engelli sağlık raporu ile birlikte SGK’ya doğrudan ya da posta ile başvuru yaparak, çocukları hakkında maluliyet tespiti yapılmasını istemelidirler.

Maluliyet tespiti için, sağlık yardımı kesilmeden, öğrenim devam ederken, okula gitmeyenler için 18 yaş dolmadan başvuru yapmak gerekir.

Devlet memurlarının çocukları, 25 yaş doluncaya dek, memur olan anne ya da babalarının üzerinde kalsalar da SGK’nın çoğu çocuk için bu yaşı beklemediği görülmüştür.

Başvuruda, engelli sağlık raporunun aslı değil, raporun alındığı hastane başhekimliğince ıslak imzalı aslı gibidir sureti kullanılır. Birkaç ay süren SGK incelemesi sonucunda, sonuç aileye bildirilir. SGK kararına itiraz edilebilir. İtiraz için zaman aşımı yoktur.

 

Kaynaklar:

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu

65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında

Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği

Sağlık Bakanlığı, Muayene Öncelik Hakkı Genelgesi

 

Engelsizkariyer.com için hazırlayan: Ayşe Sarı |SAHİMSEN Engelliler Komisyon Başkanı

Engelsizkariyer.com’u kaynak göstermeden kopyalanması yasaktır. Copyright © 2018 Tüm Hakları Saklıdır.

 
yukarıya git
Yukarı


Yukarı Yukarı Site Haritası  |   Hakkımızda  |   Üyelik Avantajları  |   Gizlilik Prensibi  |   Genel Koşullar  |   İletişim  |   Medya
Copyright © 2008 Engelsizkariyer.com - Her hakkı saklıdır.
OPTİMUM DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ. Türkiye İş Kurumu 42 nolu özel İstihdam bürosu lisansı ile faaliyet göstermektedir.
4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu gereğince " İŞ ARAYANLARDAN ÜCRET ALINMAYACAK VE MENFAAT TEMİN EDİLMEYECEKTİR."