Engelsiz Kariyer Logo  
Sorular & Cevaplar

SSK'lı ve Bağ-Kur'lu engellilerin sosyal güvenlik kapsamında yaşadıkları problemler, emeklilik, malüllük, prim borçları ve daha bir çok konuda merak edilen bir çok konuda sizlerden gelen sorulara uzmanlar yeni yasal düzenlemelere göre cevap veriyor.

Soru:
Bağ-Kur 'lu engelliler için Sosyal güvenlik reformu neleri değiştirdi?
 
Cevap:
Özellikle SSK'dan engellilerin emekliliği ayrı bir yasayla düzenlenmişti, ayrı hükümleri vardı. Bu anlamda onlar yaşa tabi değillerdi. Fakat ne yazık ki Bağ-Kur'lu olan yani şirket ortağı olan esnaf olan özürlüler için erken emeklilik diye bir şey söz konusu değildi. Onlar sanki normal vatandaşlarımız gibi düşünülerek 9000 gün ve yaşa bağlı olarak emekli olabiliyorlardı. Fakat 5510 sayılı kanun onları da tıpkı özürlü SSK'lılar gibi tıpkı engelli veya kanunu ismiyle sakat kadrosuyla işe girmiş memurlar gibi yaşa bağlı olmadan belli süre prim ödeme şartıyla erken emekli olma hakkı getirdi. Bu Bağ-Kur'lulara getirilmiş en önemli avantajlardan birisi. Onlarda artık özürlü raporlarıyla SSK'lılar ve memurlar gibi erken emekli olabilecekler. Memurlardan da eğer sakat kadrosuna girmemiş ise doğuştan engelli dahi olsa memurların erken emekliliği söz konusu değildi. Fakat bu da artık bu yasayla kaldırıldı. Önceden raporu olmasa dahi memur olduktan sonra rapor almış dahi olsa bu kişilerin de engelli kadrosuyla yaşa bağlı olmadan erken emeklilik imkanı da getirmiş oldu.
 
Soru:
Memur olan ve %40 özürlü raporu olan 1960 doğumlu bir engellinin 13 yıl 10 ay 7 gün Bağ-Kur'a ödenmiş primi olduğunda ne zaman emekli olabilir?
 
Cevap:
Bu kişi Bağ-Kur'lu olduğu için artık emekli olma hakkı var. Belirttiği rapor oranı %40 olanlar da kanun gereğince 18 yıllık sigortalılık süresi ve 4680 gün ile emekli olabiliyorlar. Verilen süreyle zaten 4680 günü fazlasıyla doldurmuş olduğundan ne zaman isterse ve dilekçe verirse o anda Bağ-Kur 'dan özürlü olarak erken emekli olma hakkını elde etmiş oluyor.
 
Soru:
1963 doğumlu işitme ve konuşma engelli ev hanımıyım. 1997'den bu yana isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalı olduğum için ne zaman emekli olabilirim?
 
 
Cevap:
Engellilik oranı %40-49 arasında olan bir engelli 18 yıllık sigortalılık süresi en az 4680 gün ile 2015 yılında emekli olabilir. %50-59 arasında ise 16 yılda yani 2013 yılında emekli olabilecek. Ancak engelli oranı %60 ve fazlasıysa 15 yıllık sigortalılık süresi 3960 günde emekli olabilecek.
 
Soru:
1 Ekim 2008'den önce işe giren Bağ-Kur 'lu engelliler ne gibi değişikliklerle karşı karşıya?
 
Cevap:
 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 1 Ekim 2008 günü yürürlüğe girmesinden itibaren iki kesimin yüzü güldü. Bunlardan ilki işverenler diyebileceğimiz Bağ-Kur'lular, ikincisi ise engelliler oldu. Yeni yasayla engelli kadrosuyla işe başlayan memurlarla engelli kadrosunda olmamasına rağmen memur olmadan önce %40 ve daha fazla oranlarda raporu olanların 15 yıllık yani 5400 günlük süreyle emekli olması sağlandı. Ayrıca en az % 40 oranında doğuştan engelli olduğunu belgeleyen kamu görevlilerine yaşlılık aylığı bağlanırken sonradan özürlü olanlara da erken emeklilik hakkı getirildi. Böylece % 50-59 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar en az 5760, %40-49 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar en az 6480 gün prim bildirilmiş olması kaydıyla emekli olabilecekler. Bağ-Kur sigortalı engelliler de yeni yasa sayesinde SSK'lılar gibi erken emeklilik hakkına sahip oldu. 

Soru:
Merhaba,  03.02.1994 yılında SSK ilk girişim yapıldı. Şuanda hesaplamalarıma göre 3614 gün primim yatırıldı. Halen %40 raporum var organ naklinden vergiden muafım halen özürlü statüsünde özel bir işte çalışıyorum.
Öğrenmek istediğim bizler 16 yıl 3700- yoksa 3600 iş günümü yada 20 yıl üzerinden emekliliği hak etmiş sayılacağız.? Yaptığım araştırmaya göre 2003 yılından sonra ki tarihlerde  ilk kez işe başlayanlar için 20 yıl geçerli  dediler. Doğrumu? Bilgi verebilirseniz sevinirim. 

Cevap:
29.07.2003 tarih ve 4928 S.K' nın 82. maddesiyle 506 S.K 'nın 60. maddesinde yapılan değişiklikten önce SSK'ya tabi olarak pirim yatıran engelli çalışanlar 3600 gün pirim yatırmak ve 15 yılı doldurmak suretiyle emekli olma hakkını elde etmektedirler. Dolayısıyla siz pirim eksiğiniz olmadığından 03.02.2009 tarihinden itibaren emekli olma hakkını elde etmiş olacaksınız.

Soru:
Bir çok yere başvurdum ancak tam açıklayıcı ve doğru cevaba ulaşamadığım için öğrenmek istediğim sorumu sizinle paylaşmak istedim. %55 gözümden özürlü raporum var. Sigortam şuan için 1000 gün primi ödenmiş, ancak vergi indirim raporum yok malulen emekli olabilmek için bu vergi indirim raporunu almam şart mı? Eğer şartsa nasıl alabilirim? Ödenmiş prim günüm acaba malulen emeklilikte sayılır mı?

Cevap:
Öncelikle sizin malulen emekli olmanız mümkün değildir. SSK'dan malulen emekli olabilmek için: Çalışma gücünün en az 2/3'sini kaybetmiş olma şartı aranıyor. Bu da %67'ye tekabül etmektedir. Eğer meslek hastalığı veya iş kazası söz konusu ise çalışma gücünün %60'ını kaybetmiş olma şartının yanı sırra aşağıdaki koşullar gerekmektedir.

Sigortalının, malûllük aylığından yararlanabilmesi için:

a) 53 üncü maddeye göre malûl sayılması,

b) Toplam olarak 1800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün malûllük, yaşlılık ve

ölüm sigortaları primi ödemiş olması,

Not: İş kazası veya meslek hastalığı durumunda gün sayısı ve pirim miktarı aranmaz. 

Soru:
Hangi şartlarda bir kişi  malulen emekli ediliyor? Ve malulen emeklilikte devletin bize sağladığı imkanlar neler? 

Cevap:
Kanun maddeleriyle anlatmak en isabetli yöntem olacaktır. 

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU

Kanun Numarası : 506
Kabul Tarihi : 17/7/1964
Resmi G. Tarih : 29,30,31/7/1964-1/8/1964 Sayı: 11766-11769 

Malûllük Sigortası

Kimlerin malûl sayılacağı 

Madde 53 – (Değişik:29/7/2003-4958/33 md.)

A) 1- a) Kurum hastanelerince düzenlenecek usulüne uygun sağlık kurulu raporları ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3'ünü yitirdiği,

b) 34 üncü madde gereğince yapılan tedavi sonunda Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca düzenlenecek usulüne uygun rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3'ünü yitirdiği,

c) İş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60'ını yitirdiği, 

Kurumca tespit edilen sigortalı malûllük sigortası bakımından malûl sayılır.

2- Meslek hastalığı sonucu, meslekte kazanma gücü azalma oranının tespiti Kurumun meslek hastalıkları hastanelerince yapılır.

B ) Bu Kanun kapsamında ilk defa çalışmaya başladıkları tarihte mevcut hastalık veya arızası bulunanlar bu hastalık veya arızasının malûl sayılmayı gerektirecek düzeyde olmadığını Kurum veya Kurum dışındaki hastanelerden işe girmeden önce alınmış, usulüne uygun sağlık raporu ve dayanağı tıbbi belgelerle kanıtlamakla

yükümlüdürler. Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihte, malûl sayılmayı gerektirecek derecede hastalık ve arızalarının bulunduğu önceden veya sonradan tespit edilen sigortalılar bu hastalık veya arızaları nedeni ile malûllük sigortası yardımlarından yararlanamazlar. 

Bu gibi sigortalılara malûllük sigortasından evvelce ödenmiş bulunan aylıklar geri alınır.

C ) Bu maddenin uygulama hükümleri çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir 

Malûllük aylığından yararlanma şartları:

Madde 54 – (Değişik: 6/3/1981 - 2422/4 md.)

Sigortalının, malûllük aylığından yararlanabilmesi için: 

a) 53 üncü maddeye göre malûl sayılması,

b) Toplam olarak 1800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması,

Malülen emekliliğin normal emekliliğe göre ekstra bir getirisi olmamasının yanında maaşı daha düşük olmaktadır.


Soru:
Yaklaşık 10  yıldır özel sektörde bir fabrikada çalışıyorum. %45 özürlü raporum olduğu için özürlü kadrosunda çalışmaktayım. Kendi isteğimle işten çıkmak istersem ne gibi haklar talep edebilirim?

Cevap:
Kendi isteğinizle işten ayrılmanız halinde sadece varsa fazla mesayi alacaklarınızı talep edebilirsiniz bunun dışında ihbar tazminatı, kıdem tazminatı gibi tazminatları talep edemezsiniz. 

Soru:
2002 yılında özel bir şirkette 11 ay çalıştım. %40 özürlü raporum olduğu için özürlü kadrosunda yer aldım. 11 aylık çalışma sürecimde sadece 1 ay sigortam yatırılmış.Bu konuda mağdur edildiğim için nasıl bir hak talep edebilirim? Ve o yıldan kalan ve alamadığım 1000 TL'lik maaş alacağım için ne yapabilirim?
 

Cevap:
Hukuk sistemimizde haklar sürelere bağlanmıştır. Yine hak ihlallerinden doğan şikayetler için de süreler öngörülmüştür. Sizin olayınızdan yaklaşık olarak 5 sene geçmiştir dolayısıyla İş mevzuatına göre bir hak talep etmeniz mümkün değildir. Fakat karşı tarafa (eğer elinizde deliliniz veya şahidiniz varsa) sebepsiz zenginleşme nedeniyle dava açabilirsiniz. 

Soru:
Merhaba öncelikle sorularımıza cevap bulabileceğimiz bir bölüm açtığınız için sitede herkese teşekkür ederim. 1992 yılından bu yana çalışıyorum. Benim yaklaşık 4600 iş günü primim yatırılmış.

2004 yılından bu yana devlet hastanesinden aldığım % 40 doğuştan kalça çıkığı raporumla özel bir şirkette engelli kadrosunda halen çalışıyorum. Prim günümü dikkate aldığımız engellilere verilen 3600 iş günü primini esas alındığında erken emeklilik den yararlanabilir miyim? Ne zaman emeklilik için müracaat edebilirim? Ayrıca engelim nedeniyle  vücuduma protez takılması durumunda erken emeklilik için bir avantaj sağlar mı?

Cevap:
SSK'ya girişiniz , 29.07.2003 tarihinden önce olduğu için 15 sene ve 3600 gün pirim koşuluna tabisiniz. Eğer vergi indiriminiz varsa emeklilik talebinde bulunabilirsiniz. Yoksa da önce vergi muafiyeti alıp sonra emeklilik talebinde bulunabilirsiniz. Zira sosyalgüvenlik kuruluşları emeklilik talebi için vergi indirimi şartını arıyorlar. 

Soru:
Hemofili hastası olarak % 86 bedensel engelliyim.  Yaklaşık 1800 gün SSK prim günüm var. 2000 yılın dan beri sigortalıyım. Ne zaman emekli olabilirim? 

Cevap:
3600 gün pirim ödedikten ve 15 yılı tamamladıktan sonra yani 2015'de emekli olabilirsiniz.

Soru:
Merhaba 8 aydır özel bir şirkette engelli olarak çalışmaktayım. Bana her ay  sigortamın ödendiği söylenmesine rağmen yatırılmıyor ne yapmam gerekiyor? Yardımcı olabilirseniz sevinirim?

Cevap:
İş yerinde çalıştığınızı gösteren belgeyle SSK İl Müdürlüğüne şikayette bulunabilirsiniz. 

Soru:
İyi günler site yöneticileri. 20 aydır çalıştığım işten sebepsiz yere çıkardılar. Şuanda işsizlik maaşı alabilir miyim?

Cevap:
İş yerinizden işten çıkarıldığınıza dair bir evrak alarak 30 gün içerisinde İŞKUR'a baş vurmanız halinde işsizlik maaşına hak kazanacaksınız.



www.engelsizkariyer.com