A-  A+ A  |  Erişilebilirlik Anasayfam Yap Anasayfam Yap   Favorilerime Ekle Favorilerime Ekle Siteyi Öner Siteyi Öner 
Reklam: Engelleri aşmak için Türk Telekom hep yanınızda! Daha fazla bilgi için hemen tıklayın!
Hızlı İş Ara:         

Engelli Hakları 

Yazdır Arkadaşına Gönder    
Engellilerin ÖTV - MTV Muafiyeti (Özel Donanımlı Araç Hakkı) 

 

Engellilerin ÖTV - MTV Muafiyeti (Özel Donanımlı Araç Hakkı) 

Engellilerin motorlu taşıtlarla ilgili faydalandıkları avantajlar 3 başlık altında incelenebilmektedir. Bunlar;

1) Yurt içinden özel tüketim vergisi (ÖTV) istisnalı araç alınabilmesi,

2) Yurt dışından gümrük vergisi ödenmeden araç getirilebilmesi,

3) Motorlu taşıtlar vergisi (MTV) muafiyeti

Yurt İçinden ÖTV İstisnalı Araç Alınması

Yurt içinden ÖTV istisnalı araç alımı iki şekilde olmaktadır.

1. Engellilik derecesi· %90 veya üzerinde olanların taşıt alımlarında istisna uygulaması

2. Engellilik derecesi %90’ın altında olup, bizzat engellinin kendisinin kullanacağı taşıt alımlarında istisna uygulaması

1. Engellilik Derecesi· %90 veya Üzerinde Olanların Taşıt Alımlarında İstisna Uygulaması

Engelli ve malul kişinin, engel oranının %90 ve üzerinde olduğu durumlar için:

 

a) Adına araç alınacak kişi 18 yaşın altında ise noterden anne ve baba birlikte muvafakat belgesi imzalarlar. Araç satışında da aynı işlem gerekmektedir.

 

b) Adına araç alınacak kişi 18 yaşın üzerinde zihinsel engelli olmayan bir kişi ise, engelli birey kendi adına işlem yapabilir. Araç alımı için noterden kendisi, ilgili kişiye vekâlet verir. Araç satışında da engelli birey kendi işlemlerini kendisi yapar.

 

c)  Adına araç alınacak kişi 18 yaşın üstünde ve zihinsel engelli ise, engelli kişinin adına vasi kararı şarttır. Vasi kararı daha önceden çıkartılmış ise; ilgili adliye kaleminden “araç alımına ait kullanılmak üzere’’ yazı almaları zorunludur. Aracın satımında yine mahkemenin ilgili kaleminden araç satışına ait yazı alınması zorunludur.

 

d)  Eğer anne baba boşanmış ise; 18 yaş altı çocuk için; araç alım ve satışındaki tüm işlemleri velayet kimin üzerinde ise o kişi yapar. Diğer ebeveynin iznine gerek yoktur.

 

Taşıtta Tadilat Aranmayan ÖTV İstisnası Uygulamasında Araç Fiyatı, Motor Hacmi ve Satış Süresi Kısıtlaması Var mıdır?

Fiyat Kısıtlaması:  Binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, steyşın vagon, vb. taşıtlar, Taşıtta Tadilat Aranmayan İstisna Uygulamasında,  özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dâhil bedeli 200.000 TL’yi aşmadığı sürece ÖTV’den istisnadır.

Motor hacmi kısıtlaması: ÖTV Kanununun 7. Maddesine göre; binek otomobil, panelvanpick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, steyşın vagon, vb. taşıtlarda motor hacmi sınırı kaldırılmıştır. Motor hacmi sınırı kaldırılmıştır.

Eşya taşımaya mahsus, 2800 cm³ veya altında motor silindir hacmine sahip vanpanelvan, kamyonet, pick-up, vb. taşıtlar ÖTV’den istisnadır.

Motor silindir hacmine bakılmaksızın, motosikletler ÖTV’den istisnadır.

 

Satış İçin Zaman Sınırlaması: Bu araçlar, alındığı günden itibaren 5 yıl dolmadan satılamaz.  5 yıl dolmadan satılı istenirse ÖTV istisnalı araç alma hakkı olan bir engelliye satışı yapılabilir. Bu durumda ÖTV ödenmez. Ancak satış yapan kişi, sattığı aracın 5 yılı dolmadan yeniden ÖTV istisnalı araç alamaz. Aracı alan kişi de a-satın aldığı günden itibaren 5 yıl dolmadıkça aracı satamaz. Sattığı takdirde ÖTV öder. 5 yılı dolmuş olan araç satılmadan, ÖTV istisnalı yeni bir araç alımı yapılabilir.  Bu durumda MTV muafiyeti sadece yeni araç için kullanılacak olduğundan, eski araç için MTV muafiyeti sona erecektir.

Araçta Tadilat Gerekmeyen, Engel oranı %90 ve Üzerinde Olanlar İçin İstisna Uygulamasının Usul ve Esasları Nelerdir?

a) Engellilik oranı  %90 ve üzerinde malul ve engelliler bu istisnadan yararlanabilmektedir.

b) Engel sebebinin önemi bulunmamaktadır. Görme, işitme, konuşma veya ortopedik olabileceği gibi zihinsel engelliler veya böbrek rahatsızlığı olanlar da bu istisnadan yararlanabilmektedir.

c) Bu uygulama kapsamındaki taşıtın alımında,  ÖTV istisnası uygulanması için, malul ve engellilerin taşıtı bizzat kullanması veya kullanamaması şartı aranılmamaktadır. Dolayısıyla, bu araçlar, malul ve engellinin bizzat kendisi tarafından da kullanılabilir.

d) Bu uygulamada, taşıtta herhangi bir mekanik ilave veya tadilat (özel tertibat) yapılması şartı aranmaz. Otomatik vitesli araçlar da alınabilir.

e) Bu araçları, engelli bireyin ehliyeti varsa kendisi de kullanabilir.

Taşıtta Tadilat Aranan İstisna Uygulamasından Kimler Yararlanabilir?

Araçta Tadilat Yapılmasından ne anlaşılmalıdır?

Tekerlekli sandalye veya sedye ile binilmesine ve seyahat edilmesine uygun tertibat yaptırılması anlaşılmalıdır. Taşıt bayiden alınmadan önce uygun tertibatın yapılması zorunludur.

Engellilik durumunun taşıtı bizzat kullanamayacak ve sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanmalarını gerektirecek nitelikte olduğunu, engelli sağlık kurulu raporuyla belgeleyen ve engellilik derecesi %90 veya daha fazla olan malul ve engelliler bu uygulamadan yararlanabilmektedir.

Diğer bir ifade ile bu istisnadan, yalnızca engellilik durumları sürücü olmalarını engelleyecek nitelikte olan, sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanması gerektiğini ve engellilik derecesinin %90 veya üzeri olduğunu engelli sağlık kurulu raporu ile belgeleyen malul ve engelliler yararlanabilir.

Dolayısıyla taşıtta tadilat yapılmış olan bu araçlar, tekerlekli sandalye kullanan, malul ve engellinin bizzat kendisi tarafından kullanılamaz.

İstisna kapsamında ilk iktisabı yapılan taşıtın, zorunlu haller dışında, engelli kişinin sürekli olarak istifadesine sunulması zorunludur.

Tadilat Yapılan İstisna Kapsamındaki Taşıtların Özellikleri

Sadece, özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dâhil bedeli 200.000 TL ve altında olan panelvan, kombi gibi taşıtlardan; yük taşımasında kullanılıp azami ağırlığı 3,5 tonu aşmayan ve yolcu taşıma kapasitesi istiap haddinin %50’sinin altında olan, sürücü dâhil 9 kişilik oturma yeri olan taşıtlar, bu istisna kapsamındadır.

Dolayısıyla bu istisna kapsamında, 87.03 tarife pozisyonunda sınıflandırılan panelvan, kombi gibi hem yük hem yolcu taşımacılığında kullanılabilen çok amaçlı taşıtlar (hafif ticari taşıtlar) ile sürücü dâhil 9 kişilik oturma yeri olan taşıtlar ÖTV’den istisnalı olarak alınabilir.

Motor silindir hacmi 2.800 cm³’ü aşan taşıtlar, bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen taşıtlar, sürücü dâhil 8 kişiye kadar oturma yeri olan binek otomobilleri, yarış arabaları ve arazi taşıtlarının alımında bu istisnadan yararlanılamaz.

Bunun yanı sıra, 10 veya üstü oturma yerine sahip taşıtlarda tadilat yapılarak, diğer şartlar sağlanırsa istisnadan yararlanılabilir.

2. Engellilik Derecesi %90’ın Altında Olup Aracı Bizzat Kendisi Kullanacakların Taşıt Alımlarında İstisna Uygulaması

ÖTV istisnası kapsamındaki araçlar hangileridir?

1. Motor silindir hacmine bakılmaksızın, hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dâhil bedeli 200.000 TL ve altında olan binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, steyşın vagon, vb. taşıtlar.

2. Eşya taşımaya mahsus, 2800 cm³ veya altında motor silindir hacmine sahip van, panelvan, kamyonet, pick-up, vb. taşıtlar.

3. Motor silindir hacmine bakılmaksızın, motosikletler

Satış İçin Zaman Sınırlaması Nedir?

Bu araçlar, alındığı günden itibaren 5 yıl dolmadan satılamaz.  5 yıl dolmadan satılı istenirse ÖTV istisnalı araç alma hakkı olan bir engelliye satışı yapılabilir. Bu durumda ÖTV ödenmez. Ancak satış yapan kişi, sattığı aracın 5 yılı dolmadan yeniden ÖTV istisnalı araç alamaz. Aracı alan kişi de a-satın aldığı günden itibaren 5 yıl dolmadıkça aracı satamaz. Sattığı takdirde ÖTV öder. 5 yılı dolmuş olan araç satılmadan, ÖTV istisnalı yeni bir araç alımı yapılabilir.  Bu durumda MTV muafiyeti sadece yeni araç için kullanılacak olduğundan, eski araç için MTV muafiyeti sona erecektir.

Aracı kendisi kullanacaklar için istisna düzenlemesinin uygulama usul ve esasları

İstisnadan Yararlanabilecekler: Bu uygulamadan, engellilik durumu, manuel vitesli bir taşıtın hareket ettirici aksamında tadilat yaptırılmasını gerektirecek nitelikte olanlar, diğer bir ifade ile manuel vitesli bir taşıtın hareket ettirici aksamında engelliliğe uygun tertibat yaptırılmadan taşıtı kullanamayacak olanlar yararlanabilir.

Örneğin, sadece sağ veya sol el parmaklardan herhangi bir ya da birkaçı olmayanlar bu uygulamadan yararlanamaz.

Mevcut kanuni düzenleme gereği; engellilik oranı %90’ın altında olanlardan, engellilik durumları yukarıda belirtilen mahiyette olmayan, işitme engellilerin, görme engellilerin, böbrek rahatsızlığı olanların, kalp nakli veya rahatsızlığı olanların, zihinsel engellilerin ve benzerlerinin ÖTV’den müstesna olarak taşıt iktisap etmeleri mümkün bulunmamaktadır.

Engellilik durumunun hastanelerden alınan engelli sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekir.

İstisna kapsamında ilk iktisabı yapılan taşıtın, zorunlu haller dışında, engelli kişi tarafından bizzat kullanması gerekir.

İstisnadan yararlanmak için taşıtın, özel tertibatlı olması ve malul ve engelli tarafından bizzat kullanılabilecek durumda olması şarttır.

Aracı Kendisi Kullanacaklar İçin Sahip Olunması Gereken Sürücü Belgesinin Özellikleri

1. H sınıfı sürücü belgesi alımı kaldırılmıştır. Ancak elinde geçerli H sınıfı sürücü belgesi olanlardan 01.01.2016 tarihinde önce alınıp 31.05.2020 tarihine dek geçerliliği bulunan H sınıfı sürücü belgeleri 31.12.2020 tarihine dek geçerlidir. Araç alımı sürecinde, elinde geçerli H sınıfı sürücü belgesi olanlardan da belgelerini yeniletmeleri istenmektedir. Bu durumla karşılaşanların, ilgililere Engellilik Vergi Rehberi, 2018, sayfa 30’u kanıt olarak göstermeleri uygun olacaktır.

2. H sınıfı sürücü belgesinin kaldırıldığı tarih olan, 01.01.2016 tarihinden itibaren alınan, engellilik durumları itibarıyla istisna kapsamındaki taşıtta bulunması gereken özel tertibata/ tertibatlara ilişkin ibareleri (kod numarasını/numaralarını) içeren A, A1, A2, B, B1, BE ve M sınıfı sürücü belgesine, sahip olunması zorunludur.

3. H sınıfı sürücü belgesinin kaldırıldığı tarih olan 01.01.2016 tarihinden önce alınmış A veya B sınıfı sürücü belgeleri, bu uygulamada sahip olunması gereken sürücü belgeleri kapsamında değerlendirilmez.  Bu durumdaki engellilerin ehliyetlerini değiştirmeleri gerekmektedir.

İstisna Kapsamındaki Taşıtlarda Yaptırılacak Tadilatın Mahiyeti

Bu uygulamada, taşıtı hareket ettirici aksam olarak debriyaj, fren ve gaz pedalları ile vites kolu kabul edilir.

Araç teslim alınmadan önce hareket ettirici aksamda sabitlenmiş bir şekilde özel tertibat yapılması gerekmekte olup, yapılan özel tertibatın kişinin engelliliğiyle uyumlu olması da zorunludur.

Sol el ve/veya kolda engelliliği bulunanların, taşıtı hareket ettirici aksam sayılan manuel vites kolunu engelliliğe uygun olarak direksiyona monte ettirmesi ve benzeri şekilde tadilat yaptırması veya taşıtın fabrika çıkışında vitesin direksiyonun sağ tarafına sabitlenmiş olması gibi haller hareket ettirici aksamda özel tertibat olarak kabul edilir.

Direksiyona topuz takılması, engelin bulunduğu taraftaki silecek kolu, sinyal, cam silecek kumandası, dörtlü flaşör, ön-arka cam su fıskiyesi, korna ve kontak gibi düzeneklerin diğer tarafa alınması veya direksiyon simidine monte edilmesi ve benzeri tadilatlar taşıtı hareket ettirici aksamda özel tertibat kapsamında değerlendirilmez.

Manuel vitesli bir taşıtı vites kolunda ve/veya debriyaj pedalında sabitlenmiş özel tertibat yaptırmadan kullanamayacak durumda olan engelliler bakımından, otomatik vitesli taşıtlar, özel tertibatlı taşıt olarak kabul edilir.

Örneğin;

a) Sol üst ekstremite (sol el veya kolda) ve/veya sağ üst ekstremiteye (sağ el veya kolda) ilişkin engellilik durumlarının, manuel vitesli bir taşıtın vites kolunda,

b) Sol alt ekstremiteye (sol ayak veya bacağa) ilişkin engellilik durumlarının, manuel vitesli bir taşıtın debriyaj pedalında,

sabitlenmiş özel tertibat yaptırmadan, taşıtın kullanılamayacak olması halinde, otomatik vitesli taşıt başka bir tadilat olmaksızın özel tertibatlı araç olarak değerlendirilmektedir.

Taşıtın otomatik vitesli olması, engelliliğe uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırılması şartının aranmasına engel değildir. Dolayısıyla otomatik vitesli taşıtların hareket ettirici aksamında da kişinin engelliliğine uygun olarak sabitlenmiş özel tertibat yaptırılması gerekmektedir.

Örneğin, sağ ayağı ampute olan bir engellinin, fren ve gaz pedallarında özel tertibat yaptırmadan otomatik vitesli taşıtı kullanması mümkün olmadığından, ancak anılan tertibatın yaptırılması halinde otomatik vitesli bir taşıt bakımından istisnadan faydalanılabilir.

ÖTV İstisnalı Araçlar Hakkında Özellik Arz Eden Durumlar

1) İstisnadan Yararlanılarak Satın Alınan Taşıtın Kayıt ve Tescilinden Önce Malul ve Engellinin Ölümü Halinde Tesis Edilecek İşlem

Malul ve engelli tarafından alımı yapılan taşıtın kayıt ve tescil ettirilmeden malul ve engellinin vefat etmesi durumunda, istisna uygulamasından yararlanılamaz.

Bu durumda, taşıtın mükellefe iade edilmemesi halinde, mirası reddetmeyen varis/varisler tarafından kayıt ve tescilden önce taşıta ait ÖTV’nin beyan edilip ödenmesi zorunludur.

2) İstisnadan Yararlanılarak İlk Alımı Yapılan Taşıtların Hurdaya Çıkarılması Halinde İstisna Uygulaması

İstisna kapsamında alınan taşıtların, malul ve engelliler tarafından ilk iktisabından sonra beş yıl geçmeden deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hâle gelmesi nedeniyle hurdaya çıkarılması halinde, taşıtları hurdaya çıkaran malul ve engelliler tarafından, beş yıllık sürenin geçip geçmediğine bakılmaksızın, yeni bir taşıtın ilk alımı ÖTV’den istisna edilmiştir.

Bu şekilde istisnadan yararlanmak isteyen malul ve engellinin, istisnadan yararlanarak ilk alımını yaptığı taşıtın deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale geldiğini tevsik eden ekspertiz raporu ile “hurdaya çıkarılmıştır” damgası vurularak kayıt konulan tescil belgesinin aslı veya noter onaylı örneğinin ibrazı zorunludur.

3) Türkiye’de İkamet Eden ve İkamet Tezkeresine Sahip Yabancı Ülke Vatandaşları ile Yurt Dışında İkamet Eden Türk Uyruklu Mavi Kart Sahiplerinin Durumu

İstisnadan, Türkiye’de ikamet eden ve ikamet tezkeresine sahip yabancı ülke vatandaşları ile yurt dışında ikamet eden Türk uyruklu mavi kart sahipleri de yararlanabilir. Ancak, bunların da aranan şartları haiz olmaları ve belgeleri ibraz etmeleri zorunludur. Yurt dışından alınan ehliyet ve/ veya rapora dayanılarak istisnadan yararlanılamaz.

4) Sorumluluk

Malul ve engelliye ait geçerli raporu olmadığı tespit edilirse ya da son alınan raporda istisnadan yararlanma hakkı olmadığı halde bu raporu gizlediklerinin anlaşılması halinde; ziyaa uğratılan vergi, vergi ziyaa cezası ve gecikme faizi ile birlikte malul ve engelliden alınır. Bu nedenle daha önce alınmış ÖTV istisnasına uygun raporu olup sonradan aldığı raporda bu uygunluğu ortadan kalkanların, istisnadan yararlanmayacaklarını bilmeleri gerekir. Sisteme kayıtlı olan en son rapor geçerlidir.

Aracın engelli bireyin yararına kullanılmamasının tespiti halinde; İstisna kapsamında ilk iktisabı yapılan taşıtın, zorunlu sebepler dışında, engelli tarafından bizzat kullanılmadığının veya engellinin taşıtı bizzat kullanamayacak durumda olması halinde taşıtın bariz bir şekilde engellinin istifadesine sunulmadığının ve taşıtın ilk iktisabında yaptırılan hareket ettirici aksamın, sonradan söküldüğünün tespit edilmesi hallerinde, istisna şartlarının ihlal edildiği kabul edilir ve ilk iktisapta ödenmeyen ÖTV, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile birlikte malul ve engelliden aranır.

5) ÖTV İstisnalı Olan Taşıtların Veraset Yoluyla İntikali (engelli kişinin vefatı halinde)

İlk iktisabında istisna uygulanan kayıt ve tescile tabi taşıtların, veraset yoluyla intikallerinde ÖTV aranmaz. Dolayısıyla, taşıtın veraset yoluyla intikaline bağlı olarak müştereken bütün mirasçılar adına kayıt ve tescil edilmesi halinde, bu intikal işlemi nedeniyle ÖTV uygulanmaz.

Ancak, vefat eden engelliden mirasçılara sadece bir taşıtın intikal etmiş olması, başka bir mal ve/veya hakkın intikal etmemiş olması halinde, taşıtın miras hisselerinin tek bir mirasçıya devredilmesi, devralan mirasçı açısından (kendi miras hissesine karşılık gelen kısmı hariç olmak üzere) “veraset yoluyla intikal” olarak değerlendirilmez. Bu şekilde bir ivaz karşılığında veya ivazsız (bağış, hibe, hediye vb.) olarak gerçekleşen devir işleminde ÖTV, adına kayıt ve tescil yapılan/yapılanlardan alınır.

Muristen mirasçılara taşıtın yanı sıra başkaca mal ve/veya hakkın da kalmış olması halinde ise diğer mirasçıların, lehine taşıt üzerindeki mülkiyet hakkından ivazsız olarak feragatini gösteren noter onaylı belgenin ibrazı şartıyla istisnadan yararlanılmış olan taşıtın lehine feragat edilen mirasçıya intikali, “veraset yoluyla intikal” olarak değerlendirilir. Ancak bunun için, miras kalan diğer mal ve/veya hakların toplam değerinin taşıtın değerine eşit veya taşıtın değerinden yüksek olması gerekmektedir.

Aksi takdirde taşıtın devredildiği varis, kendi hissesi dışındaki hisselere isabet eden ÖTV’yi ödemek durumundadır.

ÖTV’den müstesna olarak ilk iktisabı yapılan taşıt dışında herhangi bir mal ve/veya hakkın “birden fazla mal ve hak” kapsamında değerlendirilebilmesi için söz konusu mal ve/veya hakkın Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesine dâhil edilmiş olması ve gerektiğinde ölüm tarihi itibariyle mevcut olduğunun ispatlanması gerekmektedir.

6. İstisna Kapsamında Alınan Taşıtın Satışı veya Devri Halinde Vergilendirme

Malul ve engelliler tarafından ÖTV’den müstesna olarak satın alınan taşıtların, istisnadan yararlananların alım tarihinden itibaren beş yıl geçmeden istisnadan yararlanamayan kişi veya kurumlara satışı veya devrinde ÖTV aranır.

Ayrıca, istisna kapsamında alınan taşıtların, veraset yoluyla ÖTV uygulanmaksızın varise/varislere intikal etmesi ve murisin istisnadan yararlandığı tarihten itibaren beş yıllık süre geçmeden varis/varisler tarafından istisnadan yararlanamayanlara satışı veya devrinde de ÖTV aranır.

Malul ve engelliler tarafından ÖTV’den istisna olarak ilk iktisabı yapılan taşıtın, istisnadan yararlanabilecek durumdaki bir malul ve engelliye satış veya devrinde ÖTV aranmaz. Ancak, bu durumda da alıcı engelliye ilişkin aranan belgelerin ilgili vergi dairesine ibrazı zorunludur.

Satış veya devir nedeniyle ÖTV’nin arandığı durumlarda, taşıtın istisnadan yararlanılan ilk iktisabındaki matrah ve istisnadan yararlanamayan üçüncü şahıslar adına kayıt ve tescil ettirildiği tarihteki oran üzerinden alıcı tarafından ÖTV beyan edilir ve ödenir.

Dolayısıyla, bu uygulama kapsamında vergileme, alıcının beyanname vermesi suretiyle yapılır.

Malul ve engelliler tarafından ÖTV’den müstesna olarak satın alınan taşıtların, ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçtikten sonra satışı veya devrinde ise ÖTV aranmaz.

8. ÖTV istisnalı araç alımı için başvuru

Yukarıdaki şartları sağlayan kişiler, istisna kapsamında kendisi kullanmak üzere araç almak için kendisi kullanacak olanlar, ehliyet ve engelli sağlık raporları (aslı ya da noter onaylı sureti) ile birlikte araç bayisine başvurur. Araç bayisinin yönlendirmesi ile araç için gerekli hareket ettirici tertibata ait mühendis tarafından çizilmiş teknik belgeyi hazırlatıp bayiye teslim ederler.  Bu kişilerin ehliyetlerindeki kod numaraları ile engelli sağlık raporundaki teşhis/özel donam ifadesinin birebir uygun olması gerekir. Aksi halde araç alımı yapılamaz.

Engelli yakınları için araç alacak kişiler de, engelli sağlık raporu ile birlikte bayiye başvuru yaparlar. 18 yaş altındaki yakınları için, çocuğun anne ve babası birlikte noterden muvafakat name çıkartırlar. Anne ve babası boşanmış olanlar için, velayet kimse ise onun tek başına muvafakat name alması yeterlidir.  Zihinsel yetersizliği olan 18 yaş üstü engelliler adına araç alabilmek için ise engelli adına vasilik kararı ve hâkimden “araç alır” yazısı alınması zorunludur.  Noter işlemlerini bu kişilerin yasal vasisi yapar.

Araç teslim alındıktan sonra MTV muafiyeti sağlamak için vergi dairesine başvuru yapılır (engelli sağlık raporu, araç ruhsatı, , kimlik kartı ile. Dilekçe vergi dairesinde doldurulur). Aksi halde vergi dairesi, aracın MTV muafiyeti olduğunu göremez ve borç çıkabilir.

Engelli park kartı alabilmek için, Trafik tescil Şubeye başvuru yapılır (engelli sağlık raporu, araç ruhsatı, engelli kişinin 2 fotoğrafı, kimlik kartı ile).

9. ÖTV istisnalı araçlar için KDV indirimi var mıdır?

ÖTV istisnalı araçlar için KDV indirimi yoktur. Bu konuda kazanılmış bir davaya ilişkin, internette bilgi var olsa da, karar yüksek yargıda bozulmuştur. Yargıtay tarafından onaylanmış emsal bir karar yoktur.

10. ÖTV istisnalı aracı kimler kullanabilir?

Engel oranı %90 ve üzerinde olanlardan B sınıfı ehliyeti olan kişiler, araçlarını kendileri kullanabilirler. Ayrıca 3. Dereceye kadar kan ve kayın akrabaları da bu aracı kullanabilirler.

Engel oranı %90 ve üzerinde olanlardan, araca tekerlekli sandalye ya da sedye girmesi için özel donanım yaptıranlar, bu aracı kendileri kullanamazlar. Bu aracı, engelli kişinin 3. Dereceye kadar akrabaları kullanır.

Özel donanımlı aracı, engelli bireyin dışında kimse kullanamaz.

Herhangi bir donanımı olmayan aracı, engelli kişinin kendisi ve 3. Dereceye dek akrabaları kullanabilir.

11. Hangi Durumlarda Aracın 5 Yıl Dolmadan Yenisinin Alınmaması Şartı Aranmaz?

Alınan araç; yangın, deprem, kaza vb. sebeplerle kullanılamayacak hale gelir ise 5 yıllık süre beklenmeksizin yeniden muafiyetten faydalanılarak araç alınabilir. 

Yurt Dışından ÖTV İstisnalı Araç Alınması

Engelli Araç İthalinde Yetkili Gümrük İdareleri Nerelerdir?

1- Ankara Gar Gümrük Müdürlüğü (Adres: İstanbul Yolu 6.km. TCDD Gümrüklü Ambarları Behiçbey / Ankara. Tel: 0312 397 15 27 0312 397 77 89 / 405 Faks: 0312 397 75 52)

2- Yeşilköy Gümrük Müdürlüğü (İstanbul)

3- Gebze Gümrük Müdürlüğü (Kocaeli)

4- İzmir Yolcu Salonu Gümrük Müdürlüğü

5- Malatya Gümrük Müdürlüğü

6- Rize Gümrük Müdürlüğü

7- Mersin Gümrük Müdürlüğü

Kimler Özel Tertibatlı Engelli Aracını İthal Edebilir?

Özel tertibatlı engelli aracını muafiyet kapsamında ithal edecek kişinin el ve ayaklarında ortopedik engelinin bulunması gerekir.

Ortopedik engel; doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle, iskelet, kas ve sinir sistemindeki bozukluklar sonucu bedensel yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle alt ve üst ekstremite (kol ve bacaklar) engelliliklerini ifade eder.

Ortopedik engeli bulunmayan kişilerin gümrük vergilerinden muaf olarak özel tertibatlı araç ithal etmeleri mümkün bulunmamaktadır.

Ortopedik engeli bulunan bu kişiler;

a) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik ise; ikametini Türkiye Gümrük Bölgesine kesin olarak nakletmesi halinde, (Bu şart sadece bizzat engelli kişi tarafından kullanılamayan araç, binek otomobil ve motosiklet için geçerlidir. Motorlu ve motorsuz koltuklar ile bisikletler kişisel eşya kapsamında kesin dönüş şartı aranmaksızın engelli kişi tarafından muaf olarak ithal edilebilir).

b) Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik ise; Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki gerçek ve tüzel kişiler (dernek, vakıf vb.) tarafından kendisine bağış yoluyla gönderilen veya bedel karşılığı alınan özel tertibatlı engelli aracını gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edebilir.

Gümrük Vergisinden İstisna Edilen Eşyalar Nelerdir?

Gümrük idaresine sunulduğu tarih itibarıyla, kayıt ve model yılı dâhil, üç yıldan eski olmamak kaydıyla aşağıdaki araçlar;

• Özellikle, engelli kişi tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunan (3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren sol bacak engeli olan gazilerde özel tertibat aranmaz) ve bu kişiler tarafından serbest dolaşıma sokulan, motosiklet ve motor silindir hacmi 1600 cc.’ye kadar olan otomobiller,

• El ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş olmaları nedeniyle bizzat malul ve engelli kişi tarafından kullanılamayan, kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunan, malul ve engelli kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya kişi ile iş akdine bağlı olarak istihdam edilen sürücü tarafından kullanılan araçlar.

Gümrük vergisinden muaf olan araçlar şunlardır:

1) 87.02 tarife pozisyonu altında sınıflandırılan minibüsler.

2) Portatif koltuklar hariç olmak üzere, sürücüsü dâhil altı ila dokuz oturma yeri olan, engelli kişinin rahatça taşınabilmesine imkân verecek tavan yüksekliğine sahip olan motorlu kara nakil araçları.

3) Bahsi geçen eşyaya mahsus olan ve eşya ile birlikte getirilen parça, yedek parça ve aksesuarlar veya bu eşyanın bakım, kontrol, ayarlama ya da tamiri için gerekli olan aletler.

Söz konusu parça, yedek parça ve aksesuarlar ile sair aletlerin, eşyanın ithalinden sonra yurda getirilmesi halinde de muafiyetin uygulanabilmesi için bunların muafiyetten yararlanarak ithal edilen eşya ile ilgili olduklarının gümrük idaresine kanıtlanması gerekmektedir.

İthal Edilen Özel Tertibatlı Araçlarda Aranılan Şartlar Nelerdir?

a)  Binek otomobil ise; binek otonun engelli kişi tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatı bulunmalı ve silindir hacmi 1600 (dâhil) cc’ye kadar olmalıdır.

Arazi taşıtları bu istisnanın dışında tutulmuştur.

Ayrıca, ithalatta ÖTV istisnasından da faydalanılmak istenmesi halinde binek otomobilin, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi dâhil gümrük vergilerine ilişkin istisna uygulanmaması durumunda belirlenecek gümrüklenmiş değerinin 200.000 TL’yi aşmaması gerekir.

b) Bizzat engelli kişi tarafından kullanılamayan araç ise; bu aracın el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş engelli kişinin araca binip inmesiyle, taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunmalı ve engelli kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya engelli kişi tarafından iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılmalıdır.

Arazi taşıtları ve binek otomobiller bu istisnanın dışında tutulmuştur.

c) Motosiklet ise; engelli kişiler tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş olması halinde gümrük vergileri ödenmeyecektir.

Hangi özellikteki araçların ithali mümkün değildir?

a) Sadece otomatik vitesli olan ve özel surette yapılmış hareket ettirici tertibatı bulunmayan bizzat engelli kişi tarafından kullanılamayan araçlar.

b) Engelli kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunmayan araçlar.

Gaziler İçin Özel bir Durum Var mıdır?

 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren sol bacak engeli olan gazilerde özel tertibat aranmaz. Bu kapsamdaki kişilerin özel tertibatı bulunmayan (örneğin otomatik vitesli) araçları da ithal edebilmesi mümkündür.

Araçlara ait yedek parçalarda gümrük muafiyeti var mıdır?

Özel olarak engelli kişilerin kullanımına mahsus olan yukarıda belirtilen eşya ile birlikte getirilen parça, yedek parça ve aksesuarlar veya bu eşyanın bakım, kontrol, ayarlama ya da tamiri için gerekli olan aletler de muafiyet kapsamındadır. Söz konusu parça, yedek parça ve aksesuarlar ile sair aletlerin eşyanın ithalinden sonra getirilmesi halinde muafiyetin uygulanması için bunların ithal edilen eşyayla ilgili olduklarının gümrük idaresine kanıtlanması gerekmektedir

Özel Tertibatlı Araç İthalinde Aranan Belgeler Nelerdir?

1) Bizzat engelli kişi tarafından kullanılacak özel tertibatlı araç ithal edecek kişiler için; Sürücü Adayları ve Sürücüler İçin Sağlık Raporunun aslı veya söz konusu raporu düzenleyen kurum tarafından ya da noter tarafından onaylanmış örneği gerekmektedir. 

Bu raporda, özel tertibat kod numarası ile engelli kişinin hangi sınıf sürücü belgesi alacağının belirtilmiş olması gerekir. İlgili kişi tarafından, kişinin yurt dışında yerleşik bulunduğu ülkenin resmi bir hastanesinden alınan rapor ibraz ediliyor ise raporun Türkçe tercümesinin de bulunması gerekir.

2) Bizzat engelli kişi tarafından kullanılamayan, el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş engelli kişinin araca binip inmesiyle, taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunan araç ithal edecek kişiler için, yetkili hastaneden alınmış kişinin el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş olduğunu ve kişinin rampa veya lift sistemli araç ile taşınabileceğini gösteren sağlık kurulu raporunun aslı veya aslının bir kamu kurumu tarafından ya da noter tarafından onaylanmış örneği,

3) Özel tertibatlı engelli aracını bizzat kullanacak engelli kişiler için, engellinin kullanmaya yetkili olduğu araç cinsine göre “A” veya “B” sınıfı sürücü belgesi,

4) Yurt dışında ikamet eden engelli kişiler için; ikametin Türkiye’ye nakledildiğine ilişkin dış temsilciliklerimizden alınacak ikamet nakil belgesi ile yerleşim yeri naklinden önce satın alınan aracın mülkiyetinin kendisine ait olduğunu gösteren mülkiyet belgesi,

5) Yerleşim yeri Türkiye’de bulunan engelli şahsa;

a) Yurt dışından bağış yapılması halinde; aracın bağışlayana ait olduğunu gösteren mülkiyet belgesi ile bağış belgesi,

b) Aracın yurt dışından bir bedel karşılığında gerçek kişi tarafından satılması halinde taraflar arasında düzenlenen satış sözleşmesi; tüzel kişi tarafından satılması halinde fatura aslı ve her iki belgenin Türkçe tercümesi,

6) Araca takılan özel tertibata ilişkin fatura,

7) Nüfus cüzdanı örneği,

8) El ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş engelli kişinin hukuki tasarruf ehliyetini haiz olmaması halinde vasilik belgesi,

9) Engelli kişinin yerleşim yerinin Türkiye’de bulunması halinde vukuatlı nüfus kayıt örneği,

10) Gümrük vergilerinden muafiyet kapsamında özel tertibatlı aracın verasete konu olması halinde;

a) Veraset ilamı,

b) Birden fazla varis bulunması halinde Türkiye’de bulunan diğer mirasçılar için noter tasdikli feragat mukavelesi.

Araç Türkiye’ye Getirilmeden Önce Ne yapılmalıdır?

Gümrük vergilerinden muafiyet kapsamında özel tertibatlı engelli aracı ithal etme talebinde bulunan kişilerin kendileri, vasileri veya temsil yetkisini haiz kişiler tarafından araç Türkiye’ye getirilmeden önce, aşağıdaki belgelerle birlikte yetkili gümrük idaresine başvurulmalıdır.

a) Engellilik durumunu gösteren sağlık raporunun aslı veya söz konusu raporu düzenleyen kurum tarafından ya da noter tarafından onaylanmış örneği,

b) Bizzat engelli kişi tarafından kullanılacak araç için, engellinin kullanmaya yetkili olduğu araç cinsine göre “A” veya “B” sınıfı sürücü belgesi,

c) Nüfus cüzdanı örneği,

d) Adına ithalat yapılacak engelli kişinin hukuki tasarruf ehliyetinin bulunmaması halinde vasilik belgesi.

Bir önceki alt başlıkta sayılan diğer belgeler, yetkili gümrük idaresinden olumlu komisyon kararı alınması halinde ve ithalat işlemlerinin gerçekleştirilmesi sırasında aranacaktır.

Özel Tertibatlı Araçların İthalat İşlemleri Nelerdir?

Özel tertibatlı araç ithalatı talebi ve araçta bulunması gereken özel tertibat, yetkili gümrük müdürlüğünde oluşturulan heyet tarafından karara bağlanır.

Söz konusu heyet yetkili gümrük idaresinde her ayın ilk salı günü toplanır.

Komisyonun toplanacağı gün engelli kişi de gümrük idaresinde hazır bulunur.

El ve ayak fonksiyonlarını tamamen kaybetmiş kişilerin komisyona katılması zorunlu olmayıp vekâlet vereceği başka bir kişi ya da varsa vasisinin temsilci olarak komisyona katılması mümkündür.

Binek otomobili veya bizzat engelli kişi tarafından kullanılamayan aracın ithaline ilişkin olumlu kararların Komisyon tarafından oybirliği ile verilmesi gerekir.

Komisyon kararı, yetkili gümrük müdürlüğünce düzenlenen “Komisyon Karar Belgesi” nde belirtilir.

Kararın olumlu olması halinde karar belgesinin geçerlilik süresi düzenlendiği tarihten itibaren altı aydır.

Özel tertibatlı araç, Komisyon Karar Belgesinin süresi içerisinde Komisyon Karar Belgesini düzenleyen gümrük idaresine teslim edilir.

Gümrük Müdürü veya yetkilendireceği Gümrük Müdür Yardımcısı başkanlığında iki muayene memurundan oluşan bir heyet tarafından aracın söz konusu komisyon karar belgesine uygunluğunun tespit edilmesi halinde serbest dolaşıma girişine izin verilir.

Gümrük İdaresince, ithal işlemi tamamlanan binek otomobil ve minibüs için düzenlenecek trafik şahadetnamesine şerh konularak ilgili trafik tescil dairesine gönderilir.

İthal Edilen Özel Tertibatlı Araçların Devir ve Satışı Nasıldır?

Kişilerin tekrar gümrük muafiyetinden faydalanmak suretiyle bir özel tertibatlı aracı almak istemeleri halinde; halen adlarına kayıtlı olan özel tertibatlı aracı satmış veya başka bir engelli kişiye devretmiş olmaları gerekir.

Özel tertibatlı aracın başka bir engelli kişiye devri veya satışı durumunda, aracı devralacak kişinin engelinin farklı olması halinde araç yetkili Gümrük Müdürlüğüne teslim edilir ve devralacak kişinin engeline uygun varsa tertibat değişikliği yetkili gümrük idaresinin gözetiminde yapılır.

Özel tertibatlı aracın devredilmesi veya satılması halinde önemli hususlar nelerdir?

a) Bu araçların engelli kişi tarafından, başka bir engelliye herhangi bir süre kısıtı bulunmaksızın ve gümrük vergileri tahsil edilmeksizin devri mümkündür.

b) Bu araçların engelli kişi tarafından, engelli olmayan başka bir kişiye aracın serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren, üç yıl geçmeden satışı mümkün değildir.

c) Bu araçların serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren üç ila on yıl arasında engelli olmayan başka bir kişiye satışında gümrük vergileri tahsil edilir. On yıl sonrasında, söz konusu araçların satışında gümrük vergileri aranmaz.

Özel tertibatlı araç muafiyetinden faydalanan engelli kişinin vefatı halinde yapılacak işlemler

1) Aracın varise intikalinde gümrük vergileri aranmaz. Varislerin, kendi adlarına yeni bir trafik şahadetnamesi düzenlenmesini teminen veraset ilamı tarihinden itibaren altı ay içinde yetkili gümrük idaresine başvurması gerekir.

2) Bu araçların varis tarafından, engelli veya engelli olmayan başka bir kişiye herhangi bir süre kısıtı bulunmaksızın devri veya satışı mümkündür.

3) Bu araçların, varis tarafından engelli olan başka bir kişiye devrinde gümrük vergileri aranmaz. Aracın varis tarafından engelli olan başka bir kişiye devri halinde aracı devralan engelli kişinin, muafiyet kapsamında araç ithal edebilecek olan engelli kişi için aranılan şartları taşıması ve gerekli işlemleri tamamlaması gerekmektedir.

Aracın serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde engelli olmayan başka bir kişiye satışında ise gümrük vergileri tahsil edilir. Beş yıl sonrasında söz konusu araçların satışında gümrük vergileri aranmaz.

4) Bu araçların, varis tarafından engelli olan bir kişiye devrinden sonra, bu engelli kişi tarafından aracın engelli olmayan başka bir kişiye satışında, aracın serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren 10 yıllık süre dolmuş ise gümrük vergileri aranmaz.

Gümrük İdaresinden İzin Alınmaksızın Satışı, Devri Yapılan Araç İçin Uygulanan Yaptırım Nedir?

Muafiyetten faydalanamayan kişi, kurum ve kuruluşlara izin alınmaksızın bedelli veya bedelsiz olarak ödünç verilen, teminat olarak gösterilen, kiralanan, devredilen, satılan veya muafiyet amacı dışında kullanılan eşyanın gümrük vergileri tahsil olunur ve gerekmesi halinde 5607 sayılı Kaçakçılık Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve varsa diğer kanun hükümlerine göre işlem yapılır.

Gümrük Muafiyetli Aracın Kullanımı Hakkında

Engellilere ait yurt dışından ithal edilmiş olan özel tertibatlı araçların Yönetmelikte izin verilen kişiler dışında başkaları tarafından kullanıldığının tespiti halinde; araç trafikten men edilerek bu hususta düzenlenecek bir tutanakla mer'i mevzuat çerçevesinde işlem yapılmak üzere Gümrük ve Ticaret Bakanlığının ilgili birimlerine intikal ettirilir (Karayolları Trafik Yönetmeliği).

Motorlu Taşıtlar Vergisinde (MTV) Sağlanan Vergi Avantajları

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununa göre; engellilik dereceleri %90 ve daha fazla olan malul ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malul ve engellilerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtların motorlu taşıtlar vergisinden istisna olduğu belirtilmiştir.

MTV İstisnası Kimlere Nasıl Uygulanır?

1. Engellilik Dereceleri %90 ve Daha Fazla Olan Malul ve Engellilere Ait Taşıtlarda İstisna Uygulaması

Engellilik dereceleri %90 ve daha fazla olan malul ve engellilerin bu durumlarını tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış olan sağlık kurulu raporu ile ilgili vergi dairelerine belgelendirmeleri halinde, söz konusu malul ve engellilerin kendi adlarına kayıt ve tescil edilmiş olan taşıtları, motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulmayacaktır. Dolayısıyla engel oranı %90 ve üzerinde olanların 2. El araçlarında da MTV muafiyeti vardır.

Bu istisnadan yararlanmak için, söz konusu malul ve engellilere ait taşıtın özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale getirilmiş olması şartı aranmayacaktır.

2. Engellilik Dereceleri %90’dan Az Olan Malul ve Engellilere Ait Taşıtlarda İstisna Uygulaması

Engellilik dereceleri %90’dan az olan malul ve engellilerin bu durumlarını; tam teşekküllü devlet hastanesinden alınan sağlık kurulu raporu ile belgelendirmeleri ve kendi adlarına kayıt ve tescilli olan taşıtların engellilik haline uygun özel tertibatlı veya özel tertibatlı hale getirilmiş taşıtlar istisna hükmünden yararlanabileceklerdir.

3. Özel Tüketim Vergisi İstisnasından Faydalanan Mükellefler İçin İstisna Uygulaması

Malul ve engelli olmaları nedeniyle taşıtları ilk alım esnasında özel tüketim vergisinden istisna olanların, motorlu taşıtlar vergisi istisnasından faydalanmak için “Malul ve Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası Bildirim Formu” ile motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydı olan vergi dairesine yapacakları müracaatta sağlık kurulu raporu, araçlar için teknik belge ve proje raporunu ibraz etmeleri gerekmemektedir. Bu şekilde müracaat eden mükelleflerin, söz konusu formda taşıtının özel tüketim vergisinden istisna olduğunu belirtmeleri gerekmektedir.

4. ÖTV İstisnasından Faydalanmayan Mükellefler İçin İstisna Uygulaması

ÖTV istisnasından faydalanmayan ancak; motorlu taşıtlar vergisi istisnasından yararlanacak olan malul ve engelliler tarafından; “Malul ve Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası Bildirim Formu” düzenlenerek sağlık kurulu raporu, motorlu araç tescil belgesi, araçlar için teknik belge ve proje raporu asıllarının veya fotokopilerinin ilgili vergi dairesine verilmesi gerekmektedir.

İstisnadan yararlanabilmek için ibrazı zorunlu olan belgelerin fotokopilerinin getirilmesi hâlinde, asıllara uygunluğu kontrol edilerek işlem tesis edilecektir.

5.  Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnasından Faydalanmak İçin Süreli Sağlık Kurulu Raporu İbraz Edenler

Bu kişiler istisnadan raporun geçerlilik süresi içerisinde faydalanırlar.

MTV istisna uygulamasının devam edebilmesi için, malul ve engellilerin süre bitiminden önce yeni tarihli sağlık kurulu raporunu ilgili vergi dairesine ibraz etmeleri gerekmektedir. Yeni alınan raporda, MTV istisnası şartlarını kaybedenler (engel oranı %90’ın altına düşmesi ya da özel donanımlı araç alma hakkını kaybedenler), MTV ödemeye başlarlar.

6. Malul ve Engelliler İstisnası İle İlgili Bildirim

İstisnadan yararlanacak olan malul ve engelliler tarafından; “Malul ve Engelliler Adına Kayıt ve Tescilli Taşıtlarda Motorlu Taşıtlar Vergisi İstisnası Bildirim Formu” istisnadan yararlanmak için gerekli olan diğer belgeler ile birlikte ilgili vergi dairesine verilecektir.

7.  Otomatik Vitesli Taşıtlarda MTV İstisna Uygulaması

Engellilik derecesi %90 ve daha fazla olan malul ve engellilerin, adlarına kayıt ve tescil ettirecekleri taşıtlarda özel tertibat yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Ancak, engellilik derecesi %90’dan az olan malul ve engelliler adına kayıt ve tescil edilecek taşıtların, bizzat malul ve engelli kişinin engelliliğine uygun özel tertibatlı hale getirilmesi gerekmektedir.

Engellilik derecesi %90’dan az olan malul ve engellilerin adlarına kayıt ve tescilli taşıtlarda engelliliklerine uygun bir tertibat bulunmaması halinde bu taşıtlar için motorlu taşıtlar vergisi istisnası uygulanmamaktadır.

Buna göre, otomatik vitesli taşıtlar, sağ ayağında veya sağ bacağında engelliliği bulunanların engellilik hallerine uygun özel tertibatlı olması halinde motorlu taşıtlar vergisinden istisna olacaktır.

Ancak, anılan Kanun hükmünün malul ve engellilerin engelliliklerine göre ayrım yapılmasını öngören bir amaç gütmesi söz konusu olmayacağından; sağlık raporunda sadece sol alt ekstremitede (ayak veya bacakta) engelliliği olduğu belirtilen malul ve engellilerin otomatik vitesli taşıtlarının başkaca özel tertibat yapılmasına gerek olmaksızın, malul ve engelli adına kayıt ve tescil edildiği tarihten itibaren motorlu taşıtlar vergisinden istisna olması gerekmektedir.

Engellilerin Ehliyet Değişimleri İçin Yapmaları Gerekenler

Daha önce H sınıfı ehliyeti olanlar ile daha önce A, A1, A2, B, B1, BE ve M ehliyeti olup engelli olanlar, ehliyet değişiminde sürücü belgesi raporu almak zorundadırlar. Daha önce engelli sağlık raporunda “ehliyet alır” ibaresi aranırken artık bu ibare geçersizdir. H sınıfı ehliyetin kaldırılması nedeniyle, engelli sağlık raporundan bağımsız olarak engelliler, sürücü belgesi raporu alırlar. Dolayısıyla bu raporda engel oranı yazmayacaktır. Bu kişiler;

a) Aile hekimliklerine, bir adet fotoğraf ile müracaat ederler.

b) Aile hekimlikleri, kişiyi yetkili bir hastaneye sevk eder.

c) Önceden “sürücü belgesi almak amaçlı” alarak (hastane randevu sistemi; Alo 182) gidilen hastanede, kişinin engel durumuna göre, ilgili Yönetmelik kapsamında değerlendirme yapılır.

d) Kişinin ehliyet alıp alamayacağı, raporda belirtilir (bu rapor engellilik raporu değil, sürücü belgesi alım raporudur ve ücretlidir).

e) Hastane tarafından kişiye kapalı zarf içinde verilen bu rapor; İl Sağlık Müdürlüğüne teslim edilir.

f) İl Sağlık Müdürlüğünde toplanan Komisyon, başvuruları inceler ve sürücü belgesi hakkında karar verir. Karar; kişinin engellilik durumları itibarıyla istisna kapsamındaki taşıtta bulunması gereken özel tertibata ilişkin ibareleri ve buna ait kod numarasını içerir.  Buna göre kişinin A, A1, A2, B, B1, BE ve M sınıfı sürücü belgelerinden hangisini alacağına karar verilebilir.

g) Alınan belge ile birlikte sürücü kursuna başvurulur.

h) Daha önce H sınıfı veya diğer sınıflardan ehliyetleri olanlar, değişim için bu yolu izlerler. İlk defa engellilik ehliyeti alacak kişiler için de başvuru aynı şekilde yapılır.

ı) Engelli ehliyetine sahip olmak ÖTV istisnalı araç alma hakkını sağlamaz.

i) Sürücü belgesi kararına itirazlar, İl Sağlık Müdürlüğüne yapılır.

 

Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Adı Geçen” 3.Dereceye Kadar Kan ve Sıhri (Kayın) Hısımlar” Kimlerdir?

 

Araç Ruhsatı Engelli Bireyin Adına Düzenlenir. Aşağıda ‘’kişinin’’ olarak belirtilen; ruhsat sahibi engelli bireydir.

 

Birinci Derecede Kan Hısımları  Kişinin; çocukları ve çocuklarının eşleri, annesi annesinin ve eşi, babası ve babasının eşi.

 

Birinci Derecede Sıhri (Kayın) Hısımlar Kişinin; eşinin annesi ve onun eşi, eşinin babası ve onun eşi.

 

İkinci Derecede Kan Hısımları  Kişinin; kardeşleri ve onların eşleri, torunları ve onların eşleri, büyük annesi ve onun eşi, büyük babası ve onun eşi.

 

İkinci Derecede Sıhri (Kayın) Hısımlar Kişinin;  eşinin kardeşleri (kayın, baldız, görümce) ve onların eşleri, eşinin büyük annesi ve onun eşi, eşinin büyük babası ve onun eşi.

 

Üçüncü Derecede Kan Hısımları  Kişinin; kardeşinin çocukları (yeğenleri) ve onların eşleri,  dayısı ve onun eşi, amcası ve onun eşi, halası ve onun eşi, teyzesi ve onun eşi.

 

Üçüncü Derecede Sıhri (Kayın) Hısımlar Kişinin; eşinin kardeş çocukları (kayın, baldız ve görümce çocukları) ve onların eşleri, eşinin dayısı ve onun eşi, eşinin amcası ve eşi, eşinin halası ve onun eşi, eşinin teyzesi ve onun eşli.

Evlatlık, öz çocukla aynı hükümlere tabidir. 

Engelli Araç Park Kartı Hakkında Bilgi

Karayolları Trafik Yönetmeliği gereği engellilere ait özel tertibatlı araçlar ile engellilik derecesi % 90 ve üzerinde olan engelliler adına tescil edilmiş özel tertibatı olmayan araçların plakalarındaki engelli işareti kaldırılmıştır (2011 yılı). Bu araçların engelli park yerlerini kullanabilmelerini sağlamak amacıyla aşağıda resmi görülen“engelli araç park kartı “ verilmeye başlanmıştır

Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre: “Talep halinde, trafik denetleme kuruluşları tarafından engellilerin araçları için ayrılmış park yerlerinden istifade etmeleri amacıyla, engellilere ve gazilere park kartı verilir. Park kartlarının verilmesi, kullanılması ve iptaline dair usul ve esaslar Emniyet Genel Müdürlüğünce belirlenir.” Engelli Araç Park Kartı il/ilçelerde Trafik Tescil Amirlikleri tarafından verilmektedir.

Araç Park Kartı Almak İçin Gerekli Belgeler: Engelli kişinin nüfus kâğıdı ve fotokopisi, rapor aslı ve fotokopisi, araç ruhsat ve fotokopisi, bir resim.

Başvuru hemen sonuçlanacağından müracaat edildiğinde kart hemen alınır.

Süreli verilen kartların yenilenmesi için aynı belgelerle müracaat edilmelidir.

Kartı aracınızın önünde bırakarak engelli park yerlerinden yararlanabilirsiniz.

ÖTV indirimli aracı olmayan ve engel oranı %90’ın altında olan engelliler, engelli kimlik kartlarını araç ön camına bırakarak engelli park yerlerinden yararlanmak istemeleri halinde ilgili park yerindeki güvenlik görevlisinin inisiyatifinde olduklarını bilmeliler. Ayrıca %90 ve üzerinde engel oranına sahip ancak ÖTV muafiyetsiz alınan araçlar için de engelli araç park kartı verilmektedir (Ankara Kurtuluş Trafik Tescil Şubesinden alınan bilgidir).

Oturulan Konut Önüne Engelli Araç Park Yeri Yaptırılması

 

Bulunduğunuz il belediyesine; engelli raporu, ÖTV indirimli alınan araç ruhsatı ve dilekçe ile başvurunuzu yapınız. Aracın ÖTV indirimli olmaması halinde işlem yapılmaz. Dolayısıyla engelli araç park yerlerinden tüm engelliler değil, ÖTV indirimli araç sahipleri ( plakasında engelli işareti olanlar- engelli işareti 2011 yılından itibaren kaldırılmıştır- ile Trafik Tescil Şubeden alınan Engelli Araç Park Kartı olanlar) yararlanabileceklerdir

Gazilerin Engelli Park Yerlerini Kullanabilmesi Hakkında Bilgi

Malul, Gazi ve Engellilere Ait Araçların Park Etmeleri Konulu Genelgeye göre; plakaları üzerinde “engelli” olduğunu belirleyen işaret ve engelliler için park kartı verilmiş bulunanların 15 (on beş ) dakika süre ile park etmelerinin sağlanması gerekmektedir.

Genelgede, “gazi olanların, plakasında engelli işareti bulunan araçlarıyla hastane, banka, postane, alışveriş merkezleri gibi yerlere gidiş gelişlerinde yaptıkları park esnasında, gazi olduklarını gösteren belgelerini araçlarının ön camında bulundurmaları halinde, engelliler için park kartı uygulamasından faydalanmaları sağlanacaktır” ifadesi vardır.

 

Engelli Araç Park Yerlerine Park Etmenin Cezası

Trafik Cezası Madde 61/1-o: Taşıt yolu üzerinde engellilerin araçları için ayrılmış park yerlerinde park etmek ile ilgili ceza aşağıdaki gibidir: 

Yayın tarihi: 01 Ocak 2018

Ceza Miktarı: 218 TL (Peşin 163,50 TL)

Ceza Puanı (Sürücüler için): 15 ceza puanı

Ceza Kime Uygulanır: Sürücülere

Diğer Hususlar – Açıklamalar: Yasaklara aykırı park edilen araçlar, trafik zabıtasınca kaldırılabilir, masraflar ödenmeden araç teslim edilmez.

 

Not: Engelli park kartı olmayan ya da araç plakasında engelli işareti olmadığı halde engelli kimlik kartı kullanarak, engelli araç park yerlerine park edenler de aynı cezaya tabidirler

 

ÖTV istisnalı araçların araç muayeneleri hakkında

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Düzenleme Genel Müdürlüğünün Genelgesine göre; Sadece randevuyla hizmet veren araç muayene istasyonlarında üzerinde değişiklik yapılan araçlar ve muayene süresi geçirilen veya özel muayene yaptırılması zorunlu olduğu halde yaptırılmaması nedeniyle idari ve cezai müeyyide uygulanan araçlar ile engelli vatandaşlara ait araçların muayeneleri de sadece randevu ile yapılır. Ancak, randevu için verilen süre 7 (yedi) günü geçemez

Not: Randevu günü ÖTV indirimli araçlara öncelik tanınmaktadır

 

Gümrük Vergisinden İstisna Edilen Diğer Eşyalar Nelerdir?

Görme engelliler hariç olmak üzere, malul ve engellilerin hayatlarını idame ettirmesi için kişisel kullanımlarına mahsus özel surette imal edilmiş olup, engelli kişilerin bizzat kendileri tarafından veya engelli kişilere yardım sağlanması amacına yönelik olarak vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler ile resmi kurumlara karşılıksız gönderilen ve ücretsiz dağıtılmak üzere belirtilen dernek, vakıf ve resmi kurumlar tarafından serbest dolaşıma sokulan motorlu veya motorsuz koltuk, bisiklet ve diğer eşyalar.

b) Vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler ile Sağlık Bakanlığınca yetki verilenler tarafından ithal edilen, malul ve engelli kişileri toplu olarak taşımaya yönelik, malul ve engelli kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunan motorlu kara nakil vasıtaları.

Kaynaklar:

Karayolları Trafik Kanunu

Özel Tüketim Vergisi Kanunu

Gümrük Kanunu

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu

Katma Değer Vergisi Kanunu

Karayolları Trafik Yönetmeliği

Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik

Gelir İdaresi Başkanlığı Engelliler Vergi Rehberi (Mayıs 2018)

Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği (15 Nisan 2015)

Otopark Yönetmeliği

Malul, Gazi ve Engellilere Ait Araçların Park Etmeleri Konulu Genelge Sayı: B.05.1.EGM.0.85.03.03/64032-9995-171808  Tarih: 13.10.2006 

 

İçişleri Bakanlığının Genelgesi 03.01.2011 tarih ve B.05.1.EGM.0.11.45209 sayılı, (2011/1)

 

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Düzenleme Genel Müdürlüğünün Genelgesi (26.12.2013, (2014/KDGM- 02/araç muayene) 

Engelsizkariyer.com için hazırlayan: Ayşe Sarı |SAHİMSEN Engelliler Komisyon Başkanı

Engelsizkariyer.com’u kaynak göstermeden kopyalanması yasaktır. Copyright © 2018 Tüm Hakları Saklıdır.

 

 

 
yukarıya git
Yukarı


Yukarı Yukarı Site Haritası  |   Hakkımızda  |   Üyelik Avantajları  |   Gizlilik Prensibi  |   Genel Koşullar  |   İletişim  |   Medya
Copyright © 2008 Engelsizkariyer.com - Her hakkı saklıdır.
OPTİMUM DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ. Türkiye İş Kurumu 42 nolu özel İstihdam bürosu lisansı ile faaliyet göstermektedir.
4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu gereğince " İŞ ARAYANLARDAN ÜCRET ALINMAYACAK VE MENFAAT TEMİN EDİLMEYECEKTİR."