A-  A+ A  |  Erişilebilirlik Anasayfam Yap Anasayfam Yap   Favorilerime Ekle Favorilerime Ekle Siteyi Öner Siteyi Öner 
Reklam: Engelleri aşmak için Türk Telekom hep yanınızda! Daha fazla bilgi için hemen tıklayın!
Hızlı İş Ara:         

Engelli Hakları 

Yazdır Arkadaşına Gönder    
Engellilerin Eğitim Hakları Ve Ailelerin Yapması Gerekenler 

Engellilerin Eğitim Hakları Ve Ailelerin Yapması Gerekenler 

TC Anayasası

Madde 42: Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır. 

Engelliler Hakkında Kanun

Madde 15: Hiçbir gerekçeyle engellilerin eğitim alması engellenemez. Engelli çocuklara, gençlere ve yetişkinlere özel durumları ve farklılıkları dikkate alınarak, bütünleştirilmiş ortamlarda ve engelli olmayanlarla eşit eğitim imkânı sağlanır.

MEB Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği

Özel eğitim ve rehabilitasyon: Dil ve konuşma güçlüğü, zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal ve davranış problemlerine sahip özürlü bireylerin engellilik hâlini ortadan kaldırmak ya da etkilerini en az seviyeye indirmek, yeteneklerini yeniden en üst seviyeye çıkarmak ve topluma uyumlarını sağlamak, temel öz bakım becerilerini, bağımsız yaşam ve mesleki becerilerini geliştirmek amacıyla yapılan çalışmalara özel eğitim ve rehabilitasyon denir.

Yönetmeliğin 29. Maddesine göre; Özürlü bireyin sağlık kurulu raporuyla asgari % 20 özürlü olduğunun tespit edilmiş ve özel eğitim değerlendirme kurullarınca da eğitsel değerlendirme ve tanılaması yapıldıktan sonra düzenlenen raporda destek eğitimi almasının önerilmiş olması, özürlü bireye kurumca, aylık olarak belirlenen tutar karşılığında bir ayda en az sekiz ders saati bireysel ve/veya dört ders saati grup eğitiminin verilmiş olması, zorunlu eğitim çağında olan özürlü bireyin örgün eğitime devam ettiğinin belgelendirilmesi gerekir.

Not: 5 Temmuz 2018 tarihli Yönetmelik değişikliği ile özel eğitim ders saatleri 40 dakikaya inmiş, dersi takip eden 10 dakika öğretmen-veli görüşmesi için ayrılmıştır.

Ayrıca, özel eğitim kurumlarında, kameralı sisteme geçilmiş, öğrencilerin devamlılığı bu sistem üzerinden Bakanlıkça takip edilecektir.

Engelli Çocuğu Olan Aileler Ne Yapmalıdır?

Engelli çocukların özel eğitim alabilmeleri için; engelli sağlık raporunda doktorun teşhisinde istinaden en az %20 engelli oranına sahip olması gerekir. Engelli sağlık raporunu alanlar, yaşadıkları bölgedeki Rehberlik Araştırma Merkezine (RAM) başvurmalıdır. RAM kararı ile birlikte bir özel eğitim ve rehabilitasyon kurumuna kayıt yaptırılır.

Engelli çocukların özel eğitim kurumlarından aldıkları özel eğitimlerinin ücreti, Devlet tarafından karşılanır. Kurumların Devletten aldıkları ödeneğin karşılığı olan dersler dışında ders almak isteyenler, ders ücretlerini kendileri öderler.

Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin öncelikle yetersizliği olmayan akranlarının devam ettiği sınıf olmak üzere, özel eğitim sınıfı, gündüzlü özel eğitim okulu/kurumu, yatılı özel eğitim okulu/kurumu gibi en az sınırlandırılmış ortamdan en çok sınırlandırılmış ortamda eğitimlerini sürdürmelerini sağlayacak şekilde yerleştirilmelerine dikkat edilir. Yerleştirme kararında velinin yazılı görüşü dikkate alınır.

Engelli Bireyin Eğitim Hakları Nelerdir?

Engelli çocuklar, engellerinden dolayı zorunlu eğitimden muaf tutulamazlar.

Evlerinden çıkıp okula gitmesi mümkün olmayan engelli çocuklar için evde eğitim hakkı vardır. Bu haktan yararlanmak isteyenler; RAM’la görüşerek, gerekli belgeleri hazırlarlar.

RAM kararı ile Rehberlik ve araştırma merkezinin eğitsel değerlendirme ve tanılama, eğitim planı, yönlendirme, yerleştirme raporlarıyla birlikte kendisine en uygun resmi veya özel eğitim kurumlarında engeline göre eğitimleri, destek eğitim hizmetleri sağlanarak yaşam ve akademik becerilerinin artırılması sağlanır. Bu eğitimler erken çocukluk dönemi, okul öncesi eğitim, ilköğretim, mesleki eğitim olarak kişinin engeline göre uygulanır.

Kaynaştırma Eğitimi Nedir?

Kaynaştırma: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin akranları ile birlikte eğitim ve öğretimlerini bütün kademelerde sürdürme esasına dayanan, destek hizmetlerinin sağlandığı özel eğitim uygulamalarıdır. Başka bir deyişle engelli bireylerin engeli olmayan bireylerle eğitsel ve sosyal olarak bütünleşmesini sağlama işlemidir.

Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, eğitimlerini öncelikle yetersizliği olmayan akranları ile birlikte aynı kurumda sürdürmeleri sağlanır. Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler kaynaştırma yoluyla eğitimlerini, yetersizliği olmayan akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı sürdürebilecekleri gibi özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak da sürdürebilirler. 

Aileler özel eğitim kurul kararlarına itirazı nasıl yaparlar?

Veli, eğitsel değerlendirme ve tanılama ile yerleştirme kararlarının her birine birer defa olmak üzere, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gün içinde itiraz edebilir. Okul ve kurumlardaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonu, okula/kuruma kayıt tarihinden itibaren en az 70 iş günlük izleme süreci sonucunda öğrenciyle ilgili eğitsel değerlendirme ve tanılama ya da yerleştirme kararının uygun bulunmaması hâlinde yeniden değerlendirilmesi isteğiyle özel eğitim hizmetleri kuruluna itiraz edebilir. Eğitsel değerlendirme ve tanılama ile yerleştirme kararlarıyla ilgili özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazlar incelenerek en geç 30 gün içerisinde sonuçlandırılır. Sonuç, veliye, okula/kuruma ve RAM’a yazılı olarak bildirilir. Özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazların değerlendirilmesinde, gerektiğinde üniversitelerin ilgili bölümleri ile ilgili meslek elemanlarının görüş ve önerileri dikkate alınır. 

İlköğretimlerini tamamlayanlar için ne gibi düzenlemeler vardır?

İlköğretimlerini tamamlayan, genel ve mesleki ortaöğretim programlarına devam edemeyecek durumda olan ve 23 yaşından gün almamış özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin temel yaşam becerilerini geliştirmek, topluma uyumlarını sağlamak, iş ve mesleğe yönelik bilgi ve beceriler kazandırmak amacıyla resmî ve özel, özel eğitim mesleki eğitim merkezi (okulu) açılır.

Evde Eğitim Nedir, Kimler Nasıl Yararlanır?

Erken çocukluk, okul  öncesi ve ilköğretim düzeyindeki engelli çocukları RAM’ın yapacağı değerlendirme sonucunda hazırlanacak plana göre gezici öğretmenlerce verilen eğitimdir.

Evde eğitim için gerekli belgeler nelerdir?

Millî Eğitim Bakanlığı Evde ve Hastanede Eğitim Hizmetleri Yönergesine göre (03.02.2010,Tebliğler Dergisi: Şubat 2010/2629) gerekli belgeler şunlardır:

a) Bireyin en az dört ay süreyle örgün eğitim kurumundan doğrudan yararlanmasının mümkün olmadığı ya da yararlanması hâlinde olumsuz sonuçlar doğuracağını belirten sağlık raporu,

b) Veli başvuru dilekçesi,

c) Öğrenci belgesi,

ç) Ev Ortamı Durum Tespit ve Değerlendirme Formu

d) Veli Sözleşmesi

e) Değerlendirme Kurulu raporu gerekir.

2) Hastanede tedavi süresince eğitim hizmeti verilebilmesi için ilgili hekimin ve velinin onayının yer aldığı Öğrenci Kayıt ve Bilgi Formu gerekir.

Orta Öğretimde Ortak Sınavlardan Muafiyet var mıdır?

Orta ve ağır düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip engelli öğrenciler ortak sınavlardan muaftır. Görme engelliler ve az görenler için sınav süresine ek süre verilir. Engelli öğrenciler velilerinin talebi ile ortak sınavlardan muaf tutulabilirler (Mart 2014). 

İşitme Engellilerin Eğitimde Hakları nelerdir?

İşitme engelli öğrenciler meslek liselerine sınavsız yerleşebilmektedir. Ayrıca işitme engellilere okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretimde gündüzlü ve yatılı eğitim hizmeti verilmektedir. İşitme engelli öğrencilerin kaynaştırma yoluyla eğitimine ilişkin hükümler Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinde (Madde 24) yer alır. Buna göre “İşitme ve hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrenciler ilköğretim ve ortaöğretimde, istekleri doğrultusunda yabancı dil programlarındaki bazı bilgi ve becerilerin öğretiminden veya dersin tamamından muaf tutulurlar”.

İşitme engelli öğrenci velilerinin kaynaştırma eğitiminde okul yönetiminden ve öğretmeninden, çocuğunun gelişimi için taleplerde bulunması gerekir.  Örneğin; işitme engelli öğrencinin sınıf içinde en ön sırada oturtulması, sınıf veya branş öğretmeninin ders anlatırken işitme engelli öğrenciye yüzü dönük olarak ders anlatması, konu anlatımında olabildiğince görsel materyaller kullanılması vb. 

Görme Engelli Öğrencilerin Eğitimde Hakları nelerdir?

Görme engellilere okul öncesi dönemde gündüzlü, ilköğretim düzeyinde yatılı ve gündüzlü olarak eğitim verilmektedir. İlköğretim okulunu bitiren görme engelli öğrenciler öğrenimlerine normal okullarda kaynaştırma yoluyla devam etmektedirler. Braille yazılmış ortaöğretim ders kitapları görme engelliler akşam sanat ve basım evi matbaasında basılıp ihtiyaç sahiplerine talep halinde ulaştırılmaktadır.

Üniversite sınavlarına kayıt esansında görme engelliler durumlarını raporladıklarında; ihtiyaçları doğrultusunda kendilerine okuyucu, işaretleyici yardımcı temin edilmekte, uygun düzenlenmiş sınav mekânları hazırlanmakta, görme engelliler ve az görenler için 30 dakikalık ek sınav süresi verilmektedir. Az gören adaylar için talepleri doğrultusunda belirlenen puntolarda soru-cevap kâğıdı hazırlanmaktadır. Az gören üniversite öğrencileri okudukları yüksek öğrenim kurumuna başvurarak sınav sorularını büyük puntolu harflerle yazılmış olarak sağlayabilirler.

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Başarının değerlendirilmesi başlığında (Madde 24) şu ifade vardır: “Görme yetersizliği olan öğrencilerin yazılı sınavlarda Braille yazı olarak verdiği cevaplar sınavdan hemen sonra öğretmenin öğrenciye okutmasıyla değerlendirilir. Bu öğrenciler, çizimli ve şekilli sorulardan muaf tutulurlar. Az gören öğrenciler için sınav soruları kalın ve büyük puntolu hazırlanır.”

Kurumların/Vakıfların Özel Eğitim Yardımı var mıdır?

Emniyet Genel Müdürlüğü personeli için engelli çocuğu olanlara belirlenen miktarda ailelerin desteği olması şartı ile eğitim yardımı yapılmaktadır. Maddi durumu aile desteğini ödemeye uygun olmayanlardan her hangi bir ücret istenmemektedir. Bu konuda Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmet Daire Başkanlığından bilgi alınız.

Öğrenimine Devam Eden Çocuklar Hakkında SGK İşlemi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 67. Maddesinin 4. fıkrasına göre: lise ve dengi öğrenim görülmesi sebebiyle bakmakla yükümlü olunan kişi veya hak sahibi sıfatıyla sağlık hizmetinden yararlandırılan çocuklar, 20 yaşını dolduracakları tarihi aşmamak kaydıyla bu öğrenimlerini bitirmelerini izleyen tarihten itibaren 120 gün süreyle aynı kapsamda sağlık hizmetlerinden yararlanmaya devam ederler.

Çocuğu 18 yaşında ve halen lise seviyesinde öğrenci olan erkek engelli çocuk aileleri; okuldan alınan öğrenci belgesini SGK ya vermeli ve aynı zamanda engelli sağlık raporu ile birlikte maluliyet tespitini talep etmelidirler.

Özel Eğitim Alan Engellilerin Özel Eğitim Okullarına Ulaşımı Konusunda Herhangi Bir Uygulama Var mıdır?

Resmi özel eğitim okullarına giden ve özel eğitim sınıflarına devam eden engelli öğrencilerin okullara ücretsiz erişimleri sağlanır. Bunun için, ailelerin RAM’lardan bilgi alması ve okul yönetimine dilekçe vermesi gerekir. Başvurusu kabul edilmeyenler, il/ilçe Milli Eğitim Müdürlüklerinde Özel Eğitim Hizmetleri birimlerine başvuru yapmalıdırlar.

Bireysel Eğitim Programları Hazırlama Sürecinde Velilerin Ne Gibi Sorumlulukları Var?

Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin bireysel yeterlilikleri ve tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri dikkate alınarak, bireyselleştirilmiş eğitim planı geliştirilir ve eğitim programları bireyselleştirilerek uygulanır. Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif olarak katılımları ve eğitimleri sağlanır.

Engellilerin Eğitimleri Sırasında Daha Başarılı Olmak Ve Ders Çalışmalarını Kolaylaştırmak İçin Sağlanan Bir Yardım Var mıdır?

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu kaymakamlıklar aracılığıyla desteklenmeleri halinde eğitimine devam edebilecek ve başarılı olan kişilere bilgisayar ve yazılım desteği vermektedir.  Bu destek için, Sosyal Dayanışma Vakfına müracaat gerekir. Vakıf, başvuran kişi için gelir testi yapar ve muhtaç olduğuna karar verilenlere, Vakıf Heyet karar verirse, destek sağlanır.

BM Engelli Hakları Sözleşmesinde eğitim hakkı

Madde 24- Eğitim 

1. Taraf Devletler, engellilerin eğitim hakkını tanırlar. Taraf Devletler, bu hakkın fırsat eşitliği temelinde ve ayrımcılık yapılmaksızın sağlanması için, eğitim sisteminin her seviyede engellileri de içine almasını ve ömür boyu öğrenim imkanı sağlamalıdır. Bunun için aşağıdaki hedefler gözetilmelidir: 

(a) İnsan potansiyelinin, onur ve değer duygusunun tam gelişimi ve insan haklarına, temel özgürlüklere ve insan çeşitliliğine saygı duyulmasının güçlendirilmesi; 

(b) Engellilerin kişiliklerinin, yeteneklerinin, yaratıcılıklarını n ve zihinsel ve fiziksel becerilerinin en üst derecede gelişiminin sağlanması; 

(c) Özgür bir toplumda, engellilerin etkili bir şekilde katılımlarının sağlanması. 

2. Bu hakkın hayata geçirilmesi için taraf Devletler aşağıda belirtilenleri sağlamalıdır: 

(a)Engelliler, engelleri nedeniyle genel eğitim sisteminin dışında tutulmamalıdır ve engelli çocuklar, engelleri nedeniyle parasız ve zorunlu ilk ve orta öğretimin dışında tutulmamalıdır; 

(b) Engelliler yaşadıkları çevrede, engellerini gözeterek onları da içine alan, kaliteli, parasız ilk ve orta öğretime diğerleriyle eşit bir şekilde erişebilmelidir; 

(c) Bireylerin ihtiyaçlarına göre makul uyumlaştırmanın yapılması; 

(d) Engellilerin genel eğitimden etkili şekilde yararlanabilmeleri için, genel eğitim sistemi içinde ihtiyaç duydukları desteği almaları; 

(e) Engellilerin eğitime dâhil olması hedefine uygun olarak, bireye özgülenmiş etkili destekleyici tedbirlerin akademik ve sosyal gelişimi azamileştiren ortamlarda sağlanması. 

3. Taraf Devletler, engellilerin toplumun üyeleri olarak eğitime tam ve eşit katılmalarını kolaylaştırmak için yaşam ve sosyal gelişim becerilerini edinmelerini sağlamalıdır. Bu amaçla, taraf Devletler aşağıda belirtilen uygun tedbirleri almalıdır: 

(a) Braille ve diğer biçemlerdeki yazıların okunmasının öğrenilmesine, beden dilinin, iletişimin alternatif araçlarının ve biçimlerinin, yeni çevreye alışma ve bu çevrede hareket etme becerilerinin öğrenilmesine ve akran desteği ve rehberlik hizmeti verilmesine yardımcı olunması; 

(b) İşaret dilinin öğrenilmesine ve sağırların dilsel kimliğinin gelişimine yardımcı olunması; 

(c) Kör, sağır veya hem kör hem sağır olanların, özellikle çocukların eğitiminin en uygun dille, iletişim araç ve biçimleriyle, onların akademik ve sosyal gelişimini azamileştiren ortamlarda sunulmasını sağlamak. 

4. Taraf Devletler, bu hakkın hayata geçmesini sağlamak için, engelli olanlar dâhil olmak üzere, işaret dilini ve Braille alfabesini bilen öğretmenlerin işe alınması ve eğitimin her düzeyinde çalışan uzmanların ve personelin eğitilmesi için uygun tedbirler almalıdır. Söz konusu eğitim, engelliliğe ilişkin
bilincin yükseltilmesini, uygun alternatif iletişim araç ve biçimlerinin, destekleyici eğitim tekniklerinin ve materyallerinin kullanılmasını içermelidir.
 

5. Taraf Devletler, engellilerin genel yüksek okul eğitimine, mesleki eğitime, erişkin eğitimine ve ömür boyu süren eğitime ayrımcılığa uğramaksızın diğerleriyle eşit bir şekilde erişimini sağlamalıdır. Bu nedenle, taraf Devletler engellilerin ihtiyaçlarına uygun makul uyumlaştırmanın yapılmasını sağlamalıdır.

KAYNAKLAR:

BM Engelli Hakları Sözleşmesi

TC Anayasası

Engelliler Hakkında Kanun

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu

Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği

Bakanlar Kurulu Kararı (harç ödeme muafiyeti hakkında)

Kredi ve Yurtlar Kurumu Yönetmeliği

Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği

 

Engelsizkariyer.com için hazırlayan: Ayşe Sarı |SAHİMSEN Engelliler Komisyon Başkanı

Engelsizkariyer.com’u kaynak göstermeden kopyalanması yasaktır. Copyright © 2018 Tüm Hakları Saklıdır. 

 
yukarıya git
Yukarı


Yukarı Yukarı Site Haritası  |   Hakkımızda  |   Üyelik Avantajları  |   Gizlilik Prensibi  |   Genel Koşullar  |   İletişim  |   Medya
Copyright © 2008 Engelsizkariyer.com - Her hakkı saklıdır.
OPTİMUM DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ. Türkiye İş Kurumu 42 nolu özel İstihdam bürosu lisansı ile faaliyet göstermektedir.
4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu gereğince " İŞ ARAYANLARDAN ÜCRET ALINMAYACAK VE MENFAAT TEMİN EDİLMEYECEKTİR."