A-  A+ A  |  Erişilebilirlik Anasayfam Yap Anasayfam Yap   Favorilerime Ekle Favorilerime Ekle Siteyi Öner Siteyi Öner 
Reklam: Engelleri aşmak için Türk Telekom hep yanınızda! Daha fazla bilgi için hemen tıklayın!
Hızlı İş Ara:         

Engelli Hakları 

Yazdır Arkadaşına Gönder    
Evde Bakım, Engelli ve Muhtaç Aylığı Gibi Devletin Sunduğu Sosyal Yardımlar 

Sosyal devlet anlayışı içinde ihtiyaç sahiplerine (bunu belgeledikleri takdirde) evde bakım, engelli aylığı, muhtaç aylığı ve evde bakım parası gibi çeşitli başlıklarda sosyal yardım destekleri/hizmetleri verilmektedir.

Evde Bakım, Engelli ve Muhtaç Aylığı Gibi Devletin Sunduğu Sosyal Yardımlar

1. EVDE BAKIM MAAŞI

Evde bakım maaşı bağlanması için hangi şartlar gereklidir?

Bakım maaşı bağlanması için gerekli 3 şart şunlardır:

1. Engelli kişinin sağlık raporunda “ağır engelli’’ kısmının işaretli olması gerekir.

2. Eve giren her türlü gelirin toplanıp kişi sayısına bölünmesinde, kişi başı gelirin asgari ücretin üçte ikisinin altında gelir olmalıdır. Bu miktar 2018 yılı için 967 liradır. Bu miktarın eşiti ya da üzerinde rakam çıktığında evde bakım maaşı bağlanmaz.

3. Sosyal hizmetler yetkililerinin yaptığı sosyal incelemede, engelli kişinin bakıma ihtiyacının olduğu tespit edilmiş olmalıdır.

Evde bakım maaşı için müracaat nereye ve nasıl yapılır?

Evde bakım maaşı başvurusu, illerdeki Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne, ilçelerde sosyal hizmet müdürlüklerine yapılır. Engelli bireyin yakını, bu başvuruyu yapar.

Müracaat için gerekli belgeler nelerdir?

Başvuru dilekçesi,

Engelli kişinin engelli raporu,

Engelli kişinin ve bakım verecek kişinin kimlik fotokopisi ve aslı, adrese dayalı sistemde hanede kimlerin yaşadığının beyanı (ikametgâh adres belgesi).

Hanede yaşayanların gelir durumunu gösterir maaş bordrosu, varsa kira gelir beyanı, mal durumunu gösterir belgeler,

Engelli kişiye ait iki adet resim,

Engelli kişi okuyorsa öğrenim belgesi,

Engelli birey için vasi kararı varsa vasi belgesi, anne ve baba boşanmış ise mahkeme kararı gerekmektedir. Burada boşanma gerçekleşmemiş, ebeveynlerden biri evden ayrı yaşıyor olsa da ayrı yaşayan ebeveynin de geliri beyan edilecektir.

Geliri aştığı için ya da başka bir sebeple maaşı kesilmiş olanlar ne yapmalıdır?

Maaşın neden kesildiğine dair gerekçe, mutlaka yazılı olarak alınmalıdır. Eğer kesilme sebebinin haksız bir durum olduğu düşünülüyorsa, sonuca itiraz edebilir, itiraz olumsuz sonuçlanırsa istenirse bu konuda dava açılabilir. Dava sürecindeki tüm mahkeme masraflarının dava açana ait olacağı, dava kaybedildiğinde de karşı tarafın avukatlık ücreti dâhil tüm masrafların davacıya ait olacağı unutulmamalıdır.

Maaşın kesilme sebebi gerçeğe uygun olmayan belge ve sağlık kurulu raporu kullanımı değil ise 27 Ocak 2017 tarihinden önce ödenmiş maaşlar faiziyle birlikte af olunmuştur (27 Ocak 2017, 6770 sayılı Kanun, 6. Madde). Bu tarihten itibaren ödenmiş maaşlar faiziyle birlikte geri alınacaktır. Ödemenin taksitle yapılabilmesi için Sosyal Politikalar İl/Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ile görüşülmelidir.

Hane geliri ölçümüne kimler dâhil edilir?

Üveyler de dâhil olmak üzere engelli kişinin kendisi ve kendisi ile birlikte aynı evde yaşayan eşi, çocukları ile ana ve babası,

Çocuklarının eşleri, evli olmayan torunları, ana ve babasının ana ve babası,

Evli olmayan kardeşleri, eşinin ana ve babası, eşinin evli olmayan kardeşleri,

Başka bir adreste bulunsa dahi evli olmayan ve eğitimini devam ettiren çocukları ile aynı durumdaki kardeşleri ve eşinin kardeşleri,

Aynı evde yaşamakta iken er veya erbaş olarak askere gitmiş olan babası, çocuğu ve kardeşi,

Ayrı adreslerde ikamet etse dahi engelli üzerinde velayeti devam eden anne ve babası,

Kanunen bakmakla yükümlü kimsesi bulunamayan engelli ile aynı evde yaşayan ve bakım hizmeti vermeyi yazılı olarak taahhüt eden akraba, vasi ve bunlarla birlikte aynı evde yaşayan kişileri ifade eder.

Bakmakla yükümlü olunan bireyler tanımında yukarıda belirtilen tüm bireylerin gelirleri, toplam gelire dâhil edilir.

Torun çocukları hanedeki kişi sayısına dâhil edilmez.

Kimler bakıcı olabilir?

Yönetmelikte yer alan hükme göre; üveyler dâhil olmak üzere bakıma ihtiyacı olan engellinin; eşi, çocukları ile çocuklarının eşleri, ana ve babası ile bunların ana ve babası, torunları ile torunlarının eşleri, kardeşleri ile kardeşlerinin eşleri, kardeşlerinin çocukları ile kardeş çocuklarının eşleri, eşinin ana ve babası, eşinin kardeşleri, eşinin kardeşlerinin eşleri ile çocukları, amcaları ve amcalarının eşleri, amca çocukları ile bunların eşleri, halaları ile halalarının eşleri, hala çocukları ile bunların eşleri, dayıları ve dayılarının eşleri, dayı çocukları ile bunların eşleri, teyzeleri ve teyzelerinin eşleri, teyze çocukları ile bunların eşlerinden her birine bakım maaşı bağlanabilir.

Evde bakım maaşı için başvuru yapıldıktan sonraki işlemler nelerdir?

Belgeler tamamlanınca, bakım hizmetleri değerlendirme heyeti hane ziyareti yapacaktır. Engelli bireyin bakıma ihtiyaçlığı hakkında rapor hazırlanır.

Bakım raporunun hazırlanması sürecinde, engelliye ait veya bakmakla yükümlü olunan birey sayısına göre engelliye düşen gelir ile engellinin ve ailesinin fiziksel, zihinsel, duygusal, psiko-sosyal ve demografik özellikleri ve özgeçmişleri, engeli ve engelliyi kabullenme durumu tespit edilerek engellinin hakları, yararlanabileceği özel eğitim, mesleki rehabilitasyon, tıbbi tedavi ve rehabilitasyon, sosyal yardımlar, koruyucu aile, evlat edindirme gibi hizmetler hakkında değerlendirme yapılır, varsa kanaat ve teklif belirtilir. Ayrıca gözlemlenen yaşam standardı ile beyan edilen gelir arasında farklılık görülmesi hâlinde, gelire ilişkin ilave bilgi ve belge istenir ve resmi veya özel kişi, kurum ve kuruluşların bilgilerinden yararlanılır.

Evde bakım maaşı için engelli birey ile bakıcısı aynı evde oturmalı mıdır?

Bakıma ihtiyacı olan engelli ile akrabanın aynı adreste ikamet etmesi esastır. Ancak, bakıma ihtiyacı olan engelliye bakacak başka kişinin bulunamaması durumunda bakım hizmetleri değerlendirme heyetinin de bakım hizmetinin verilmesinde sorun veya yetersizlik olmayacağına kanaat getirmesi şartıyla, bakım hizmeti her gün rahatlıkla gelinip gidilebilecek yakınlıktaki farklı adresteki akraba tarafından da verilebilir. Bu durumda, bakıma ihtiyacı olan engellinin yirmi dört saat içindeki tüm bakım ihtiyacının giderilmesi ve fiilen en az sekiz saat bakıma ihtiyacı olan engelli ile birlikte olunması ve bakım raporunda sekiz saatten az olmamak üzere kaç saat birlikte olunacağının belirtilmesi gereklidir.

Emeklilik hakkı elde etmek için çalışmak isteyen ancak engelli çocuğuna bakmak zorunda olan bir anne ne yapabilir?

Bakım veren kişin çalışması halinde Günlük 8 saat bir işte çalışıp geri kalan zamanlarda engelli yakını ile ilgilenen kişilere bakım maaşı bağlanması hususunda fiili bakımın gerçekleşip gerçekleşmediğine dair Bakım Hizmetleri Değerlendirme Heyetinin kararı önemlidir. Bakıcının işte olduğu zamanlarda engelli kişiye kimin bakacağı konusunda sosyal hizmet yetkilileri ile görüşülmelidir.

Önemli hususlar:

1. Engelli raporunun süresi bitmeden, mümkünse yeni rapor teslim edilmeli. Zamanında teslim edilemeyen durumlarda, yetkililer haberdar edilmelidir. Aksi halde maaş kesilir.

2. Engelli sağlık raporu yenilendiğinde, raporda 1ağır engellilik” ibaresi kalkarsa, maaş kesilir.

3. Hane geliri arttığında, hanede yaşayanların sayısı arttığında ve azaldığında, hanede bir kişi işe başladığında; yetkililere 1 ay içinde bildirim yapılmalıdır. Aksi halde gelir artışı tespit edilirse, maaş kesilir.

4. Maaş kesildikten sonra yeniden bağlanma şartları oluşursa, ilk müracaat gibi başvuru yapılır. Bakım maaşını yeniden hak etmiş olmak, daha önce geri ödemesi olanların ödemesini durdurmaz.

5. Acil başvurulara öncelik tanınır.

6. Engelli kişinin vefatı halinde 15 gün içinde bildirim yapılmalıdır.

7. Adres değişikliğinde, değişim yapıldığında bildirim yapılmalıdır. Bildirim yapıldığına dair alınan belge, taşınılan yer farklı bir il/semt ise, gidilen yerdeki il müdürlüğüne bildirim yapılır. Aksi halde maaş kesilir.

8. Maaş kesildiğinde, maaşın neden kesildiğini öğrenmek ve duruma itiraz etmek için mutlaka yazılı başvuru yapıp, dilekçenin bir örneği, teslim tarihi ve sayısı alınmalıdır.

9. Aylık ödenen miktar memur maaş katsayısının 1000 ile çarpımı ile belirlenir. 2018 yılı Temmuzunda bu miktar 1179 lira olmuştur.

10. Evde bakıma muhtaç olan birden fazla kişi varsa; bir bakıma muhtaç engelliden sonraki her bir bakıma muhtaç engelli kişi 2 kişi sayılır. Burada dikkat edilmesi gereken konu engelli kişilerin sağlık raporunda ağır engelli ifadesinin olmasıdır. Eğer bir engelli ağır engelli, diğeri hafif engelli ise ya da her ikisi de hafif engelli ise bu hüküm o hane için uygulanmaz. Ağır engelli her bir birey için maaş bağlanır.

11. Eşlerden ayrı yaşayanlar, boşanma gerçekleşene dek hane üyesi sayılır ve gelirleri hane gelirine dâhil edilir.

12. Maaşlar Ziraat Bankasına yatmaktadır. Başka bir bankada hesap açtırmak isteyenler yetkililere bunu bildirmelidir.

13. Çocuğun özel eğitime devam etmesi, bakım maaşına engel bir durum değildir.

14. Engelli kişinin hastaneye yatması durumunda, bu durum yetkililere bildirilmelidir.

15. Yetkililerin ev ziyaretlerinde engelli bireyin bakıcısı olmadan kaldığı tespit edilirse maaş kesilebilir. 

16. Bakıcı değişimi gerekiyorsa, değişim yapmadan önce bildirimi zorunludur.

17. Tatile ya da yaz döneminde birkaç aylığına başka bir yere gidilecekse, gitmeden önce mutlaka bildirim yapılmalıdır.

18. Bakım maaşı için yaş sınırı yoktur.

19. Bakıcının da ağır engelli olması halinde, engelli yakınına bakıcı olamaz. Engel oranı .570 üzerinde olanların, bakıcı olmaları konusunda sosyal hizmet müdürlüğünden bilgi alması gerekir.

20. Engelli maaşı alanlara, bakım maaşı da bağlanabilir. Önemli olan; bakım maaşının hane gelirine eklenmesi halinde, engelli maaşı için gereken kişi başı gelirin asgari ücretin üçte birinden az olmasıdır.

21. Engelli maaşı alanların aylıkları, yaşlılık maaşları; evde bakım maaşı gelir ölçümünde hane gelirine dâhil edilmez.

21. Gelir ölçümünde, hanedeki kredi ödemeleri, haciz ödemeleri hiçbir şekilde hesaba katılmaz.

22. Hanede evli olan kardeşlerin geliri, ilgili Yönetmeliğe göre hesaba katılmaz.

23. Maaşlara ilave olan ek mesai ücretleri, yan ödemeler gelire dâhil edilir.

24. ÖTV istisnalı alınan araçların, alım ve satımı konusunda bildirim yapılır. Bu araçlar, evde bakım maaşının kesilmesine neden olmaz ancak, alınan araç muhtaçlığın değerlendirilmesinde dikkate alınır.

25. Evde bakım maaşı haczedilemez.

26. Evde bakım maaşı gösterilerek, banka kredisi alınamaz.

27. Engelli birey bakım kurumuna gönderilirse, bakım maaşı kesilir.

28. Engelli bireyin bir süreliğine bakım evinde kalması halinde yetkililere bilgi verilir. Bu kişilerin maaşları kesilmez. Engelli ailelerinin sosyal hayata katılımın sağlanması amacıyla evde bakım maaşı alınan engelli bireyin Bakanlığa bağlı gündüzlü hizmet veren aile danışma ve rehabilitasyon merkezlerinin bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden haftada 16 saati geçmemek kaydıyla faydalanmaları ve Geçici ve Misafir Olarak Bakım Hizmeti Genelgesi (2010/12) kapsamında uygun olan bakım ve rehabilitasyon merkezinde bir yıl içinde en fazla 30 gün olmak kaydıyla geçici ve misafir olarak kalması halinde bakım maaşı kesilmez.

29. Anne babası boşanan engelli bireylerin velayeti almayan ebeveyni tarafından bakılması halinde (örneğin velayet babada iken annesi tarafından bakılacak olması halinde ) bakım maaşı bağlanır. Ancak yönetmeliğin ilgili maddeleri gereğince velayeti alan ebeveynin geliri ayrı hanede oturuyor olsa da hane gelirine dâhil edilir.

30. Ev sahibi olmak bakım maaşına engel değildir. Yeni bir ev alınması halinde bildirim yapılmalıdır. Her türlü kira geliri hane gelirine dâhil edilir.

31. Görme engellilerin özür durumuna göre eğitsel, sosyal ve mesleki rehabilitasyonları nedeniyle yatılı kaldıkları durumlar hakkında; Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 20 Şubat 2012 tarihli Genelgede (2012/8) bu durumlarda evde bakım maaşlarının kesilememesi konusunda açıklama yapılmıştır.

32. Ayrı evde yaşamadığı halde eş, çocuk, kardeş (evli olmayanlar) gelire dâhil edilir.

33. TSK’da muvazzaf personel olup OYAK kesintisi olanların kesintileri gelire dâhil edilmez. Ancak TSK da görevli Devlet Memurlarının OYAK üyeliği isteğe bağlı olduğu için hesaplamada, OYAK aidatları gelire dâhil edilmeye başlanmıştır. Bu konuda il müdürlüklerinden bilgi alınız.

34.  Evde bakım maaşı alınan engelli bireyin çalışıyor olması bakım maaşının bağlanmasına engel değildir. Önemli olan engelli bireyin alacağı maaş ile hane gelirin artması durumunda kişi başına belirlenen tutarın geçilmemesi, bakıma ihtiyaçlığının varlığı ve ilgili heyetin kararıdır. Bakım veren kişinin, engelli bireye mesai saatleri içinde refakat etmesi şartı aranabilir.

35. Ticari faaliyetlerle uğraşan engelli yakınının gelirinin hesaplanmasında müessesenin toplam gelirinden giderlerin düşülmesinden sonraki tutarın dikkate alınması yönünde mütalaa bulunmaktadır.

36. Evde bakım maaşı alan annelerin sigortalı yapılarak, emekli olmaları hakkındaki çalışma ile ilgili henüz yasal bir düzenleme yoktur.

37. Bakım maaşının, Sosyal Dayanışma ve Yardımlaşma Vakıfları tarafından verilmesi söz konusudur. Gelir ölçümünde değişiklik içeren bir yönetmelik beklenmektedir.

2. ENGELLİ MAAŞLARI

2022 sayılı Kanunun uygulanmasında;

a) Engel durumuna göre toplam engel oranı % 40 ile % 69 arasında olanlar “engelli”,

b) Engel durumuna göre toplam engel oranı % 70 ve üzeri oranda olanlar ise “başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek derecede engelli” olarak kabul edilir.

2022 sayılı Kanuna göre ihtiyacı olan kişi; hane içi gelirinin hane içindeki kişi sayısına bölünmesi sonucu kişi başına düşen geliri asgari ücretin üçte birinden az olan kişidir.

01 Ocak 2018 den itibaren asgari ücretin üçte biri: 483 TL (01.01.2019 tarihinde güncellenecektir).

Engelli bireyler adına bağlanan maaşlar 01.07.1976 tarihinde kabul edilen 2022 Sayılı 65 Yaşını Doldurmuş İhtiyacı Olan, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerine göre bağlanır.

2022 Maaşı Tutarları-2018 yılı için- Aylık ödemeye geçilmiştir.

a. Engel Oranı %70 ve Üzeri Olanlar İçin: 1 aylık tutar: 650,51 TL

b. Engel Oranı %40-%69 Arası Olanlar ve Engelli Yakını (18 yaş altı) İçin: 433,68 TL

c. 65 yaş üstü- yaşlılık maaşı: Aylık miktar 543,27 TL

Bu tutarlar 01.01.2019 tarihinde memur maaş katsayısı artışı ile güncellenecektir.

2022 Maaşı Ödeme Günleri

Doğum tarihinin son rakamı 0 ila 5 olan kişilere her ayın 5 inci günü.

Doğum tarihinin son rakamı 1 ila 6 olan kişilere her ayın 6 ıncı günü.

Doğum tarihinin son rakamı 2 ila 7 olan kişilere her ayın 7 inci günü.

Doğum tarihinin son rakamı 3 ila 8 olan kişilere her ayın 8 inci günü.

Doğum tarihinin son rakamı 4 ila 9 olan kişilere her ayın 9 uncu günü.

1-On Sekiz Yaş Üstü Engelli Maaşı ( %70 ve üzerinde engelli olanlar için) Bağlanma Şartları:

a) Başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde engelli olduklarını ilgili mevzuatı çerçevesinde alınacak sağlık kurulu raporu ile kanıtlamış olmak.

b) 65 yaşını doldurmamış olmak üzere 18 yaşını doldurmuş Türk vatandaşı olmak.

c) Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birisinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlanmamak.

d) Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışmamak.

e) Nafaka bağlanmış ya da nafaka bağlanması mümkün olmamak.

f) Her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık net tutarının 1/3’ünden az olduğu ya da aynı tutardan fazla gelir sağlamasının mümkün olmadığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) tarafından tespit olunarak ihtiyacı olduğuna karar verilmiş olmak.

Başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde en az % 70 oranında engelli olanlara on sekiz yaş üstü engelli maaşı ihtiyaç hâli devam ettiği müddetçe (4.860) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda ödenir.

2- On Sekiz Yaş Üstü Engelli Maaşı (% 40 ile % 69 arasında engelli olanlar için) Bağlanma Şartları:

a) İlgili mevzuatı çerçevesinde alınacak sağlık kurulu raporu ile engelli olduklarını kanıtlamış olmak.

b) 65 yaşını doldurmamış olmak üzere 18 yaşını doldurmuş Türk vatandaşı olmak.

c) Talebine rağmen Türkiye İş Kurumu tarafından işe yerleştirilememiş olmak.

d) Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlanmıyor olmak.

e) Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışmıyor olmak.

f) Nafaka bağlanmış ya da nafaka bağlanması mümkün olmamak.

g) Her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık net tutarının 1/3’ünden az olduğu ya da aynı tutardan fazla gelir sağlamasının mümkün olmadığı Vakıf tarafından tespit olunarak ihtiyacı olduğuna karar verilmiş olmak.

Bu şartları taşıyan %40-69 arasında engelli olanlara Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından ihtiyacı olduğuna karar verilenlere ihtiyaçlık hâli devam ettiği müddetçe (3.240) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda, aylık bağlanır.

18 yaş üstü engelli maaşı alanlar Genel Sağlık Sigortalısı sayılırlar ve primleri SGK tarafından ödenir.

3-On sekiz yaş altı engelli yakını maaşı

a)18 yaşını doldurmamış Türk vatandaşı olmak.

b) Nafaka bağlanmış veya nafaka bağlanması mümkün olmamak.

c) Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlanmamak.

d) Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışan durumunda kendisine bakmakla yükümlü bir yakını bulunmamak.

e) İlgili mevzuatı çerçevesinde yetkili hastanelerden alınacak sağlık kurulu raporu ile toplam olarak en az % 40 oranında engelli oldukları kanıtlanmış olmak.

f) Engelli yakınlarının bakımını fiilen yürüten kişinin Türk vatandaşı olması.

g) Her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık net tutarının 1/3’ünden daha az olduğu ya da aynı tutardan fazla gelir sağlamasının mümkün olmadığı Vakıf tarafından tespit olunarak ihtiyacı olduğuna karar verilmiş olmak.

h) Kendisine maaş bağlanacak olan engelli yakınının engelli birey ile aynı hanede oturuyor olması şarttır.

g) Kendisine maaş bağlanacak engelli yakınının % 70 ve üzerinde engelli olması halinde engelli yakını maaşı bağlanmaz.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe ve bakım ilişkisini fiilen gerçekleştirmeleri kaydıyla, (3.240) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda aylık bağlanır.

18 yaş altı engelliler Genel Sağlık Sigortalısı sayılırlar. Çocuk adına engelli yakını maaşı alan kişi de maaş aldığı sürece genel sağlık sigortalısı sayılır.

Önemli Hususlar

1) Hane içi gelir ölçümünde şehir dışında öğrenim gören çocuklar dâhil olmak üzere, aralarında akrabalık bağı bulunsun ya da bulunmasın adrese dayalı nüfus kayıt sistemine göre aynı konut ya da aynı konut bölümüne kaydedilmiş kişi veya kişilerden sosyal inceleme raporu ile birlikte yaşadığı tespit olunanların gelirleri hane gelirine dâhil edilir.

2) Nafaka yükümlüsü; altsoy akrabalar, üstsoy akrabalar ve refah durumlarına göre kardeşlerini ifade eder. Nafaka bağlanması muhtemel olanlara maaş bağlanmaz.

3) Başvuru nereye yapılır: Kanun uyarınca bağlanacak aylıklara ilişkin başvurular, kişilerin adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde kayıtlı ikametgâhının bulunduğu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına yapılır.

4) Başvuruyu kimler yapabilir:  Başvuruların şahsen ve yazılı olması esas olmakla birlikte başvuru işleminin kanunî temsilciler tarafından yapılması hâlinde mahkemeden alınmış karar örneği, vekil tarafından başvuru yapılması hâlinde vekâletname örneği başvuru formuna eklenir.

18 yaşından küçük engelli yakınlarına aylık bağlanabilmesi için kanuni velisi olan anne ya da baba başvuruda bulunabilir. Boşanma durumunda velayetin verildiği kişi tarafından mahkemeden alınmış olan velayet belgesi ile başvuruda bulunulabilir

5) Başvuruda gerekli belgeler ve işlemler: Engelli aylıkları ve 18 yaş altı engelli yakını aylığı başvurularında aşağıdaki belgeler istenir.

a) Engelli sağlık kurulu raporunun aslı ya da noter/hastane başhekimliği tarafından onaylı sureti veya Sağlık Bakanlığı veri tabanından elektronik olarak paylaşılan rapor bilgileri kabul edilir. Bununla birlikte engelli sağlık kurulu raporu suretlerine Vakıf Müdürlerince, aslının ibraz edilmesi kaydıyla “aslı gibidir” onayı verilir.

b)18 yaş altı engelli yakını aylığı başvurularında; engelli sağlık kurulu raporunun yanında, kanuni velisinin olmadığı durumlarda atanmış vasilere ilişkin mahkemece verilmiş vesayet kararının aslı ya da noter tarafından onaylı sureti istenir. Bununla birlikte vesayet kararı suretlerine Vakıf Müdürlerince, aslının ibraz edilmesi kaydıyla “aslı gibidir” onayı verilir.

c) Başvuruda bulunan kişilere mutlaka Başvuru Alındı Belgesi verilir.

d) Başvuruda bulunan kişilerden gelir durumlarının tespiti için belge istenmemesi esastır.

e) Engelli olarak başvuruda bulunan ancak engelli raporu olmayan vatandaşlara ücretsiz engelli sağlık kurulu raporu uygulamasından faydalanabilmeleri için Vakıf Müdürü tarafından imzalanan sevk kâğıdı verilir.

f) On sekiz yaşını dolduran % 70’in altında engelli olup başvuruda bulunanların Türkiye İş Kurumuna başvuruları sistem aracılığıyla yapılır.

g) Başvuruda bulunanlara ait sosyal inceleme; başvuru formunda beyan edilen bilgiler ile merkezi veri tabanlarından yapılan sorgulamalar doğrultusunda elde edilen bilgilerin doğrulanması ve hanenin genel durumunun mahallinde tespit edilmesi amacıyla, Vakıf personeli tarafından başvuruda bulunanın ikametgâhına ve çevresine gidilmek ve hane ziyaret bilgi formu doldurulmak suretiyle gerçekleştirilir.

Aylık almaya hak kazanan kişilerin sosyal incelemeleri her yıl yenilenir.

6. Yaşlıların durumu: Yaşlı aylığı bağlananlardan %70 ve üzeri oranda engelli olduklarını engelliler için sağlık kurulu raporu ile kanıtlayanların aylıkları başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek derecede engelli aylığına dönüştürülür. Ancak %40 ila %69 arası oranda engelliler için sağlık kurulu raporuna sahip 65 yaşını doldurmuş vatandaşlara sadece yaşlı aylığı bağlanır.

7) Vasisi olanlar: Kişinin vasisi olması kişiye ayrıca aylık bağlanmasına engel teşkil etmez.

8) Başvuru tamamlanması süresi: Engelli aylıklarına ilişkin tüm iş ve işlemler, başvuru tarihinden itibaren en geç bir ay içinde tamamlanır.

9) Aylık ne zaman  bağlanır?:  Aylık bağlanan kişilerin aylığa hak kazandıkları tarih, başvuru tarihini takip eden aybaşıdır.

10) Aylıklar aylık dönemler halinde peşin olarak ödenir. Bu ödemeler; hak sahiplerinin kendilerine veya durumlarına göre vekillerine, vasilerine, kayyumlarına veya velilerine yapılır.

11) Peşin verilen gelir ve aylıklar durum değişikliği veya ölüm halinde geri alınmaz. Ancak, aylık bağlama ile ilgili geçim şartının kalkması halinde, aylıklar bu şartın kalktığı tarihi takip eden dönem başından itibaren kesilir.

12) İşsizlik maaşı alanlar engelli maaşı alamazlar.

13) Evde bakım maaşı alanlar:  Evde bakım maaşı alanların engelli maaşı alamayacaklarına dair kesin bir kural yoktur. Evde bakım maaşı alıp bakım maaşı da gelire dâhil edildiğinde kişi başı gelir asgari ücretin üçte birinden az ise bu kişi engelli maaşı da alabilir.

Engelli Aylıkları Aşağıda Belirtilen Hallerde Geçici Olarak Durdurulur:

a) Aylık almakta iken ikametgâhını başka Vakfın görev alanına girecek şekilde değiştirenlerin aylıkları geçici olarak durdurulur. Kişilerin bir yıl içinde yeni ikametgâhlarındaki ilgili Vakfa başvurmaları gerekmekte olup ihtiyaçlık durumlarının devam ettiğinin Mütevelli Heyeti tarafından tespiti halinde aylıkları durdurulduğu tarihten itibaren yeniden başlatılarak hak ettiği aylıklar takip eden ilk ödeme döneminde ödenir.

b) Süreli raporu bulunanlar için, raporun Sağlık Bakanlığı veri tabanından temin edilemediği durumlarda, rapor süresi dolmasına rağmen yeni raporunu Vakfa teslim etmeyenlerin aylıkları geçici olarak durdurulur. Rapor süresinin dolum tarihinden itibaren bir yıl içinde yeni rapor getirilmesi halinde geçici olarak durdurulmuş olan aylıklar, durdurulduğu tarihten itibaren yeniden başlatılarak takip eden ilk ödeme döneminde ödenir.

Engelli Aylıkları Aşağıda Belirtilen Hallerde Kesilir:

a) Ölüm: Ödeme dönemleri öncesi sistem aracılığıyla yapılan merkezi sorgulamalar neticesinde öldüğü tespit edilenlerin aylıkları sistem tarafından feshedilir. Ancak kişinin ölmeden önce hak etmiş olduğu aylıklar, varisleri tarafından noterden ya da mahkemeden alınmış veraset ilamı (mirasçılık belgesi) ve Veraset İntikal Vergisinden muaf olunduğuna ya da ödendiğine dair belge ile talep edilmesi halinde “Varis Eklenmesine” şeklinde Mütevelli Heyet Kararı alınarak izleyen ilk ödeme döneminde ödenir.

b) Feragat (maaş almaktan vazgeçmek).

c) 18 yaş altı engelli yakını aylığı alanlar için engellinin 18 yaşını doldurması.

ç) 18 yaş altı engelli yakını aylığı alanlar için bakıcı ile bakılanın aynı hanede ikamet etmediğinin veya aynı hanede ikamet etse dahi fiili bakımın gerçekleşmediğinin ya da aylığın engelli için kullanılmadığının tespit edilmesi.

d) Türk vatandaşlığından çıkarılma ya da Türk vatandaşlığı muhafaza edilmeksizin yabancı memleket uyruğuna girilmesi.

e) Engelli bireyin sigorta kollarından her hangi birinden işe girmesi.

f) Kamu veya özel kurum ve kuruluşlarda iaşe ve ibateleri dâhil olmak üzere sürekli bakımlarının yapılması.

g) Malları ve gelirleri devredilerek bir sözleşmeyle gerçek veya tüzel kişilerce kendilerine bakılıyor olunması.

h) Nafaka alabilecek olması ya da ihtiyaçlık sınırına eşit veya üzerinde hane içinde kişi başına düşen gelir elde edebilecek olması ya da başka sebeplerle ihtiyacı olma halinin ortadan kalktığının tespit edilmesi.

ı) Aylığın 10 ay boyunca aralıksız olarak alınmaması.

I) Bu tespitlerden birinin yapıldığı tarihi takip eden ilk ödeme döneminin başından itibaren kesilir.

Aylığı kesilenlerin yeniden aylık talebinde bulunmaları halinde başvurular yeni başvuru olarak değerlendirilir. Engelli sağlık kurulu raporu geçerlilik süresi “sürekli” olanların kesilme tarihinden itibaren beş yıl içerisinde aylık talebinde bulunmaları halinde rapor istenilmez.

Aylığın 10 Ay Boyunca Aralıksız Alınmaması Hakkında Açıklama:

Ödeme dönemleri öncesi sistem aracılığıyla yapılan merkezi sorgulamalar neticesinde aylığı bir yıl boyunca aralıksız olarak almadığı tespit edilenlerin aylıkları sistem tarafından aylığın alınmadığı ilk dönem başından itibaren feshedilir. Bu maddede esas olan aylığın aralıksız olarak 10 ay boyunca alınmamasıdır. Aylıkların düzensiz bir şekilde alınmış olması, 4 dönem aralıksız alınmama şartını sağlamadığından, aylığın feshedilmesine neden olmayacaktır. Vatandaşlar tarafından zamanında çekilmediği/çekilemediği için kuruma iade edilen aylıklar, kişinin talep etmesi halinde Vakıf görevlisi tarafından “iade ekleme” menüsü kullanılarak takip eden ilk ödeme döneminde ödenir. Yapılan bu ödemelerde Mütevelli Heyet Kararı gerekmemekte, bu işlem Mütevelli Heyet Toplantısı gündemine bilgi olarak sunulmaktadır.

Engel Oranlarındaki Değişiklikler ve Yaşlı Maaşı Alanların Durumu

1) Yaşlı aylığı bağlananlardan %70 ve üzeri oranda engelli olduklarını engelliler için sağlık kurulu raporu ile kanıtlayanların aylıkları hane içinde kişi başına düşen gelir şartını sağlaması halinde başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek derecede engelli aylığına dönüştürülür. 65 yaşını doldurmuş ve %70 ve üzeri engelli sağlık kurulu raporuna sahip kişiler başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek derecede engelli aylığına başvurabilir. Ancak %40 ila %69 arası oranda engelliler için sağlık kurulu raporuna sahip 65 yaşını doldurmuş vatandaşlara sadece yaşlı aylığı bağlanır.

2) 65 yaşın doldurulmasından önce engelli aylığı bağlanmış olanların aylıkları aynı şekilde ödenmeye devam olunur. 65 yaşın doldurulmasından önce %40-69 arası engelli aylığı bağlanmış olanlar, aylıkları herhangi bir sebeple durdurulmuş veya kesilmiş ise, 65 yaşını doldurmuş olsa dahi, tekrar %40-69 arası engelliler için sağlık kurulu raporu ile aylık başvurusunda bulunabilirler.

3-Toplam engel oranı, engelli aylığı tutarında artış yapılmasını gerektirecek şekilde artanların aylıkları, engelli sağlık kurulu raporunun Vakıf kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden dönem başından itibaren artırılır.

4-Toplam engel oranı, 2022 sayılı Kanuna göre aylık bağlanması gereken oranın altına düşenlerin aylıkları engelli sağlık kurulu raporunun düzenlenme tarihini takip eden dönem başından itibaren kesilir. Raporun, Sağlık Bakanlığı veri tabanından temin edilemediği durumlarda, rapor tarihinden itibaren üç ay içinde yeni raporunu Vakfa teslim etmeyenlerin aldıkları yersiz ödemeler için ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için kanuni faizi ile birlikte Bakanlık tarafından borç tahakkuk ettirilir ve takibi sağlanır.

5-Toplam engel oranı, aylık türünü değiştirecek şekilde azalanların aylıkları, engelli sağlık kurulu raporunun düzenlenme tarihini takip eden dönem başından itibaren azaltılır. Raporun, Sağlık Bakanlığı veri tabanından temin edilemediği durumlarda, rapor tarihinden itibaren üç ay içinde yeni raporunu Vakfa teslim etmeyenlerin aldıkları yersiz ödemeler daha sonra ödenecek aylıklardan 1/4 oranında mahsuben tahsil edilir. Borçların mahsup yoluyla tahsil imkânının kalmaması halinde Bakanlık tarafından takibi sağlanır.

Hangi Durumların Yaşanması Halinde Bildirim Yükümlülüğü Vardır?

1- Aylık almakta olanlar veya aylık sahiplerinin eş, anne, baba, vasi, kayyum, veli veya vekilleri, aylıkların kesilmesini gerektiren durumları üç ay içinde Vakfa bildirmekle yükümlüdürler.

2- Bu yükümlülüğe uymayarak yersiz aylık tahsilinde bulunanlara ödenmiş olan aylıklar için ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için kanuni faizi ile birlikte Bakanlık tarafından borç tahakkuk ettirilerek, takip ve tahsili sağlanır. Süresi içinde bildirim yükümlülüğüne uyulmuş olmakla veya aylık hakkından feragat talebinde bulunulmakla birlikte, süresinde aylık kesme işlemi yapılmayarak aylıkların ödenmeye devam olunması durumunda geri tahsil olunacak aylık tutarları için kanuni faiz veya Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) aylık değişim oranlarına göre ayrıca bir fark alınmaz.

Fazla veya Yersiz Ödenmiş Aylıkların Geri Alınması

1- Aylığının kesilmesi gereken ödeme dönemi başından itibaren her ne suretle olursa olsun, fazla veya yersiz ödenen aylıklar ile borcun faizi, borcun tahsilinden önce aynı kişiye tekrar aylık bağlanmış olması durumunda aylıklarından kesilir.

2- Borçların mahsup yoluyla tahsil imkânının kalmaması halinde Bakanlık tarafından takip ve tahsili sağlanır.

3- Aylığın kesilmesi gereken durumların üç aylık bildirim süresi tamamlanmadan Vakıf tarafından ya da Sistem tarafından tespiti halinde geri tahsil olunacak aylık tutarları için kanuni faiz veya Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) aylık değişim oranlarına göre ayrıca bir fark alınmaz.

4-Gerçeğe uygun olmayan belgeleri düzenleyen ve kullananlar hakkında genel hükümlere göre ceza kovuşturması yapılması için Bakanlık tarafından Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Bu belgeleri düzenleyenlerin kamu görevlisi olması durumunda, haklarında ayrıca idari soruşturma açılır.

Aylıkların Haczedilemeyeceği: 2022 sayılı Kanun uyarınca bağlanan aylıklar kişinin rızası olsa bile haczedilemez, başkasına devir ve temlik edilemez.

Yetim Aylığı Alan Engellilerin Aylık Farkı Ödemeleri

SGK’dan yetim olarak aylığı alıp aynı zamanda engelli maaşı alanların; yetim aylığı engelli maaşından düşük ise; aradaki fark ilgili sosyal güvenlik kurumu tarafından ödenir.  Bu kişiler SGK’ya başvurmalıdır.

İnceleme sonucunda muhtaç olmadığına karar verilenlere aylık bağlanmaz.

Engelli aylıklar için muhtaçlık hesabında hangi gelirler hesaba katılır?

İnceleme sonucunda muhtaç olmadığına karar verilenlere aylık bağlanmaz.

Hanenin gelir durumunda; şehir dışında öğrenim gören çocuklar dâhil olmak üzere, aralarında akrabalık bağı bulunsun ya da bulunmasın adrese dayalı nüfus kayıt sistemine göre aynı konut ya da aynı konut bölümüne kaydedilmiş kişi veya kişilerden sosyal inceleme raporu ile birlikte yaşadığı tespit olunanların gelir, servet ve harcamalar esas alınır. Gelir değerlendirmesinde; taşınır ve taşınmazların tespit edilen rayiç bedellerine ilişkin değerlendirmeyi Mütevelli Heyeti yapar.

Muhtaçlık hesabında dikkate alınacak gelir, servet ve harcamalar şunlardır:

1) Tespit veya beyan edilen aylık net aylık, ücret, nafaka, yevmiye ve her ne ad altında olursa olsun elde edilen diğer gelirlerin yıllık tutarının aylık ortalaması,

2) Hanenin ikamet ettiği konut haricinde diğer konutları için takdir edilen veya beyan edilen rayiç bedelinin 240'ta biri ve takdir edilen veya beyan edilen aylık kira getirisinin toplamı,

3) İkamet edilen konut haricindeki konut için kira geliri elde edilmiyorsa veya kira geliri beyan edilmiyorsa konutun rayiç bedelinin 120'de biri,

4) Dükkânlar için takdir edilen veya beyan edilen rayiç bedelin 240'ta biri ve takdir edilen veya beyan edilen aylık kira getirisinin toplamı,

5) Dükkân için kira geliri elde edilmiyorsa veya kira geliri beyan edilmiyorsa dükkânın takdir edilen veya beyan edilen rayiç bedelinin 120'de biri,

6) Hanenin depo, arsa, arazi, tarla ve benzeri için rayiç bedelin 240'ta biri ve takdir edilen veya beyan edilen zirai/ticari/kira ve benzeri getirilerinin toplamı,

7) Hanenin binek aracı için (ÖTV istisnalı araç dışındakiler) aracın kasko veya rayiç bedelinin 120'de biri,

8) Hanenin ticari/zirai amaçlı aracı için aracın kasko bedelinin 120'de biri, kasko bedelinin belirlenememesi halinde ise rayiç bedelinin 120'de biri ile bu araçların takdir edilen veya beyan edilen aylık zirai, ticari, kira ve benzeri getirilerinin toplamı,

9) Hanenin büyük ve küçükbaş hayvanları için il/ilçe gıda tarım ve hayvancılık müdürlüklerinden temin edilen yıllık getiri miktar mm aylık tutarı,

10) Hanenin tespit veya beyan edilen banka mevduatı gibi menkul serveti için faiz oranına göre hesaplanacak aylık getirisinin iki katı tutarı,

11) 2022 sayılı Kanun gereğince bağlanan aylıklar yani hanedeki engelli ve yaşlılık aylıkları hesaba katılmaz. Ancak evde bakım ödemeleri dâhil, sürekli ve düzenli olarak alman şartlı eğitim yardımı, şartlı sağlık yardımı, eşi vefat etmiş kadınlara yönelik yardım, burs, harçlık gibi nakdi olarak verilmekte olan sosyal yardımların aylık ortalaması,

12) Yıllık tarımsal destek geliri tutamım aylık ortalaması,

13) Aynı hanede ikamet etmemesine rağmen nafaka yükümlüleri tarafından sağlanan destek tutarı,

14) Uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışanların gelirleri (haneye giren tüm aylıklar),

15) Diğer gelirlerin toplamının aylık ortalaması,

dâhil edilerek yapılan hesaplama ile belirlenir.

b) Hanenin harcama durumu;

Hanenin harcama durumu; emsal kira bedeli hariç gıda, giyim, ısınma, eğitim, sağlık, ulaşım, eğlence ve benzerlerine yapılan yıllık ödemelerin aylık ortalaması dâhil edilerek yapılan hesaplama ile belirlenir. Buradan; oturulan evin kira kontratında yazılı olan değil, evin bulunduğu çevreye göre, sosyal inceleme ekibince tespiti yapılan emsal kira bedelinin anlaşılması gerekir. Yani hane gelirinden düşülecek tek gider; emsal kira bedelidir. Hanede kredi borcu ödemeleri, haciz ödemeleri gibi giderler dikkate alınmaz ve gelirden düşürülmez.

Harcamalar, hanenin gelir seviyesinin bir göstergesi olarak dikkate alınır. Emsal kira bedeli hesaplanacak gelir tutarından çıkarılır. Ancak diğer giderler hiçbir şekilde çıkarılamaz

Hanenin tespit/beyan edilen harcamalarının hane gelirinin toplamına göre tespit edilen gelir tutarından fazla olması durumunda harcama ve gelir arasındaki fark gelire eklenir.

Hane gelirinin toplamı beyan/tespit edilen harcama düzeyinin üzerinde olması durumunda harcamalar gelire eklenmez.

Engellilerin aldıkları ÖTV istisnalı araçları için değerlendirme nasıl yapılır?

Vergi indirimlerinden faydalanılarak alınan ve engelli adına kayıtlı olan araçlar için aracın değerinin engelli aylığı bağlanıp bağlanmayacağına nasıl etki edeceğine Mütevelli Heyeti karar verecektir.

Ayrıca Alo 144 ü arayarak başvuru hakkında, başvurunuzun takibi ve maaşınız ile ilgili sorunlar hakkında bilgi alabilirsiniz.

Vakıf, maaş başvurusunda; engelli sağlık raporunda “sosyal yardım” veya “engelli maaşı” gibi ifadelerin yazılı olmasını isteyebilir.

 

3. VAKIF AYLIĞI- MUHTAÇ AYLIĞI

Muhtaç Aylığından Yararlanma Şartları

1. Annesi ya da babası olmayan muhtaç çocuklar ile % 40 ve üzeri engelli olan muhtaçlara;

2. Sosyal güvencesi olmaması,

3. Herhangi bir gelir veya aylığı bulunmaması,

4. Mahkeme kararı veya kanunla bakım altına alınmamış olması,

5. Gelir getirici taşınır ve taşınmaz malı mevcut olmaması veya olup da bunlardan elde edeceği aylık ortalama gelirinin bu yönetmelikle belirlenen muhtaç aylığı miktarını geçmemesi, halinde muhtaç aylığı bağlanır.

Başvuru: Muhtaç aylığı başvuru formu ve engelli sağlık kurul raporu ile başvurulur. Başvurular Vakıflar Bölge Müdürlüklerine doğrudan, posta yoluyla yapıldığı gibi internet sitesinden de başvuru yapılabilir.

Bir hanede birden fazla kişiye maaş bağlanmaz.

2018 yılında muhtaç engelliler ile yetim çocukların her birine aylık olarak 679,64 TL ödenmektedir.

Vakıflar Genel Müdürlüğü, yıllık belirli sayıda engelli kişiye maaş bağlamaktadır. Bu işlemlerde engel oranlarının yüksek olması göz önünde bulundurulabilir.

Başvuruda, 30 Mart 2013 tarihi öncesi alınmış engelli sağlık raporları kabul edilmeyebilir. İlgili müdürlükten bilgi alınız.

 

Kaynaklar:

2022 Sayılı 65 Yaşını Doldurmuş İhtiyacı Olan, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun (2014 yılı içinde yapılan değişikler işlenerek)

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu

6770 sayılı Kanun

65 Yaşını Doldurmuş İhtiyacı Olan, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik (2018 yılı içindeki değişiklikler işlenerek)

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 2022 Yaşlı ve Engelli Aylıkları Kılavuzu (2013)

Vakıflar Yönetmeliği

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü tarafından 13. 10.2017 tarihinde yazılan ve tüm Sosyal Dayanışma ve Yardımlaşma Vakıfların (SYDV) gönderilen “2002 Sayılı Kanun Kapsamındaki Aylıklara İlişkin Muhtelif Talepler Hakkında” Konulu yazı

Engelsizkariyer.com için hazırlayan: Ayşe Sarı |SAHİMSEN Engelliler Komisyon Başkanı

Engelsizkariyer.com’u kaynak göstermeden kopyalanması yasaktır. Copyright © 2018 Tüm Hakları Saklıdır.

 

 
yukarıya git
Yukarı


Yukarı Yukarı Site Haritası  |   Hakkımızda  |   Üyelik Avantajları  |   Gizlilik Prensibi  |   Genel Koşullar  |   İletişim  |   Medya
Copyright © 2008 Engelsizkariyer.com - Her hakkı saklıdır.
OPTİMUM DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ. Türkiye İş Kurumu 42 nolu özel İstihdam bürosu lisansı ile faaliyet göstermektedir.
4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu gereğince " İŞ ARAYANLARDAN ÜCRET ALINMAYACAK VE MENFAAT TEMİN EDİLMEYECEKTİR."